අවබෝධය (Awakening) පිළිබඳ කතා කිරීම කරදරකාරී විය හැකියි | Angelo Dilullo
මම මේ නාලිකාවේ මිනිස්සුන්ට කරදරකාරී වෙන, කේන්ති යන දේවල් ගොඩක් කියනවා. [සිනාසෙමින්] මට මගේ වීඩියෝ ගැන ගොඩක් හොඳ ප්රතිචාර ලැබෙනවා කියලා මම හිතනවා. ඒත් සමහර වෙලාවට, මම කියන දේ තේරෙන්නේ නැති නිසා හරි, ඒක එයාලගේ අත්දැකීමට පටහැනි නිසා හරි, එහෙමත් නැත්නම් මම මටම පරස්පර දේවල් කියනවා කියලා හිතලා හරි [නාසයෙන් ශබ්ද කරමින්] කේන්තියෙන් ප්රතිචාර (triggered) දක්වන අයත් ඉන්නවා.
ඒකත් ගොඩක් සාමාන්ය දෙයක්. මම කතා කරන විදිහට කතා කරද්දී, ඒ වගේම මම කතා කරන මාතෘකා ගැන කතා කරද්දී මේ දේවල් සිද්ධ වෙනවා. මොකද මේවා තරමක් දුරට ගුප්ත දේවල්. මේවායේ සියුම් වෙනස්කම් (nuanced) තියෙනවා. මේක ගුප්තයි කියනවට වඩා, මේ දේවල් අපිට කොච්චර සමීපද කියනවා නම්, ඒ ගැන කතා කරන එකත් සමහර වෙලාවට විහිළුවක් වගේ, නේද? ඒක ටිකක් අභූතයි.
ඒත්, මේ දේ කරන එකේ වටිනාකමක් තියෙනවා කියලා පේනවා, මොකද මිනිස්සුන්ගේ පැහැදිලි වෙනස්කම් (shifts) ඇතිවෙනවා වගේම එයාලගේ අවබෝධයන් (insights) වඩාත් පැහැදිලි වෙනවා. ඉතින්, මේකෙන් ඇත්තටම ප්රයෝජනයක් වෙනවා කියලා පේන තාක් කල් මම මේක දිගටම කරනවා. කොහොම වුණත්, මට ලැබෙන ප්රතිචාර අනුව මම කියන දේවල් වලින් මිනිස්සුන්ට වැඩියෙන්ම කරදරකාරී වෙන්නේ, මම "ඒක දැනටමත් මෙතන තියෙනවා" කියලා කියන එකයි, නේද? ඔබ හොයන දේ දැනටමත් මෙතන තියෙනවා, ප්රත්යක්ෂාවබෝධය (realization) දැනටමත් මෙතන තියෙනවා. නිර්වාණය (Enlightenment) මෙතනමයි තියෙන්නේ කියලා කියද්දී.
ඒක මේ මොහොතමයි. ඔබ දැන් විඳින මේ අත්දැකීමමයි නිර්වාණය (Enlightenment) කියන්නේ. ඒක අහන්න සමහර වෙලාවට කලකිරෙනසුලුයි කියලා මම දන්නවා. මොකද මම සමහර වෙලාවට කියනවා අවබෝධය (awakening) කියන්නේ සාක්ෂාත් කරගන්න, ලබාගන්න පුළුවන් දෙයක් කියලත්. පස්සේ සිද්ධ වෙන දෙයක් විදිහටත් මම ඒ ගැන කතා කරනවා. ඒත් ඒක පස්සේ සිද්ධ වෙන දෙයක් නෙවෙයි; ඒක සිද්ධ වෙන්නේ දැන්. මොකද හැමදේම සිද්ධ වෙන්නේ දැන්, නේද? කාලය ගැන කතා කරද්දී, සිදුවීම් ගැන කතා කරද්දී, අවබෝධය ගැන කතා කරද්දී, අද්වෛතය (non-duality) වගේ කතා කරන්න බැරි තරම් අපිට සමීප දේවල් ගැන කතා කරද්දී භාෂාව කියන දේ සහජයෙන්ම දෝෂ සහිතයි. භාෂාවත් එක්ක මේක කරන්න අමාරුයි. ඒක එහෙම තමයි. ඒක පිළිතුරේ එක කොටසක්.
ඒත් මට මේ වීඩියෝ එකෙන් විශේෂයෙන්ම පෙන්වලා දෙන්න ඕන වුණේ එක නිශ්චිත දෙයක්. ඒ තමයි මේ ප්රත්යක්ෂාවබෝධය ගැන මේ ආකාර දෙකෙන්ම කතා කරන එක මට ගොඩක් වැදගත් කියන එක. ඒ කියන්නේ, "මේක මේ මොහොතමයි, ඒක දැනටමත් මෙතන තියෙනවා. ඔබ දැනටමත් බුද්ධ ස්වභාවයෙන් (Buddha nature) යුක්තයි" කියලා කතා කරන එක. ඒක කියන්න ඕනේ, මොකද ඒකයි ඇත්ත. ඒක තමයි අවබෝධය. අවබෝධයෙන් හෙළි වෙන්නේ ඒකයි. මම ප්රත්යක්ෂාවබෝධය, පිබිදීම, පැහැදිලි බව ගැන කතා කරද්දී, එතනින් හෙළි වෙන්නේ මම මේ දැන් කිව්ව දේමයි. ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම ඇත්ත. කාටවත් ආත්මයක් (self) නැහැ. [සිනාසෙමින්] කොහේවත් ශරීරයක් ඇතුළේ ආත්මයක් නැහැ. ඒක ඇත්තටම එහෙම නෙවෙයි, නේද? 'මම' කියලා කෙනෙක් ඉන්නවා කියලා (selfing) පෙනුණත්, එහෙම එකක් ඇත්තටම නැහැ.
ඒත්, මේක හැමදේටම අදාළ ප්රකාශයක් විදිහට කියනවා නම් සහ වෙන කිසිම විදිහකින් කතා කරන්නේ නැත්නම්, ඒකෙන් සාපේක්ෂ (relative) සත්යය ප්රතික්ෂේප කිරීමක් වෙනවා. ඒ කියන්නේ මිනිස්සුන්ගේ පුද්ගලානුබද්ධ අත්දැකීම (subjective experience) ප්රතික්ෂේප කිරීමක්. මට එහෙම කරන්නත් අවශ්ය නැහැ. මට එයාලගේ අත්දැකීමේ ඉඳන් කතා කරන්න පුළුවන්. ඒ නිසා අනිත් පැත්ත තමයි එයාලගේ අත්දැකීමේ ඉඳන් කතා කරලා, අවබෝධය කියන්නේ ඇතිවෙන්න පුළුවන් දෙයක් කියලා කියන එක. අවබෝධය ඔබට ලබාගන්න පුළුවන්. ඒක ඕනෑම කෙනෙකුට ලබාගන්න පුළුවන්. ඒකත් ඇත්තක්. ඒකත් සත්යයක්. නැවතත් කිව්වොත්, මෙතන තියෙන ලොකුම අභියෝගය තමයි අපේ මනස කාලය සහ වෙන්වීම (separation) භාවිතා කරන විදිහ. වෙන්වුණු සිදුවීම් තියෙනවා, කාලයක් තියෙනවා, මම මවාගෙන ඉන්න විදිහට කාල රේඛාවක් දිගේ මම ගමන් කරනවා කියලා හිතනවා. ඒත් ඇත්තටම එහෙම කිසි දෙයක් සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ.
ඔබ ඇත්තටම ඒක තේරුම් ගත්තම [නාසයෙන් ශබ්ද කරමින්] - අවංකවම කිව්වොත් අවබෝධයට කලින් මේක ගැඹුරින්ම තේරුම් ගන්න එක ගොඩක් අමාරුයි - ඒත් ඔබ ඒක තේරුම් ගත්තම, මම මේ කියන දේවල් එකිනෙකට පරස්පර නැහැ කියලා ඔබට පෙනෙයි. නිර්වාණය (enlightenment) කියන්නේ ප්රත්යක්ෂාවබෝධයයි (realization), ඒක බුද්ධ ස්වභාවයමයි, දැනටමත් මෙතන තියෙනවා කියලා කියන එක... ඔබේ සැබෑ ස්වභාවයෙන් (true nature) වෙන්වුණු කිසිම දෙයක් ඔබ තුළ හෝ ඔබ ගැන නැහැ. ඒක ඇත්තක්, නේද? ඒ වගේම ඔබට ඒක පැහැදිලි කරගන්න පුළුවන් කියන එකත්, ඔබ එයින් වෙන්වෙලා ඉන්නවා කියන මායාවෙන් (illusion) අවදි වෙන්න පුළුවන් කියන එකත් ඇත්තක්, නේද? ඉතින්, ඒක දැනටමත් මෙතන තියෙනවා, මේකම තමයි ඒක කියලා කියන එක මට අනිවාර්යයෙන්ම කියන්න වෙන්නේ ඇයි කියලා මම පැහැදිලි කළා. මොකද ඒක එහෙම නිසා. මම එහෙම කිව්වේ නැත්නම් මම කියන්නේ ඇත්ත නෙවෙයි. අඩුම තරමේ ඒක පණිවිඩයේ කොටසක්වත් වෙනවා.
අනිත් අතට, අවබෝධය කියන්නේ සිදුවෙන්න පුළුවන් දෙයක් නෙවෙයි කියලා මම කිව්වොත්, ඒත් මම කියන්නේ ඇත්ත නෙවෙයි. ඒක අනිවාර්යයෙන්ම සිද්ධ වෙන්න පුළුවන් දෙයක්. ඒක සිද්ධ වෙනවා, ඒ වගේම ඒකෙන් ජීවිත වෙනස් වෙනවා. ඒක මිනිස්සුන්ගේ ජීවිත සැලකිය යුතු විදිහට වෙනස් කරනවා, මූලික වශයෙන්ම වෙනස් කරනවා. ඒකෙන් ආත්මය, ලෝකය සහ වෙන්වීම ගැන එයාලගේ අත්දැකීම වෙනස් කරනවා. ඒකෙන් විඥානය (consciousness) ගැන තියෙන අත්දැකීම වෙනස් කරනවා. ඒකෙන් දුක (suffering) ගැන තියෙන අත්දැකීම වෙනස් කරනවා. ඒකෙන් හැමදේම වෙනස් කරනවා, ඒ වගේම ඒක තමයි විමුක්තිය (liberation) කරා යන, දුකින් නිදහස් වීම කරා යන සැබෑ මාර්ගයේ ආරම්භය.
එහෙම නොකියා ඉන්න එකත් සත්යය නොකියනවා වෙනවා. ඉතින් මේ දෙකම ඇත්ත. ඒක පරස්පරයි වගේ පේනවාද? ඔව්. මෙතන ප්රධාන ප්රශ්නය වෙලා තියෙන්නේ සිතුවිලිවල මායාවන් (illusions of thought) වන කාලය සහ වෙන්වීමද? අනිවාර්යයෙන්ම, නේද? ඉතින් මනස කියනවා, "නැහැ, මේක වෙන්න ඕනේ එක්කෝ මේක, නැත්නම් අරක" කියලා. ඇත්තටම, "එක්කෝ මේක නැත්නම් අරක" කියලා දෙයක් නැහැ. [සිනාසෙමින්] මේ හැමදේම එකවරම ඇත්ත වෙනවා.
ඉතින්, ඔබ මගේ වචනයම පිළිගන්න ඕනේ නැහැ, ඒ වගේම ඔබට එහෙම කරන්නත් බැහැ. මම කියන දේ තේරුම් ගන්න නම් ඔබම මේක ප්රත්යක්ෂ කරගන්න ඕනේ. කොහොම වුණත්, මම දන්න ගැඹුරු අවබෝධයක් තියෙන අය, මේක තේරුම් ගන්නවා. මම කියන දේ එයාලට සම්පූර්ණයෙන්ම පේනවා. එයාලා ඒකට අකමැති වෙන්නේ නැහැ. මම ගැඹුරු අවබෝධයක් තියෙන වෙනත් අය එක්ක කතා කරද්දී සත්යය හෝ යථාර්ථය ගැන අපේ අතර මතභේද ඇතිවෙන්නේ නැහැ. කොහෙත්ම නැහැ.
ඒක පැහැදිලියි. ඒක බොහොම සුමටයි. ඉතින්, මම එහෙම කියන්න හේතුව, මම මේ කියන දේ විප්ලවවාදී දෙයක් නෙවෙයි. මේක මම හදාගත්ත දෙයක් නෙවෙයි. ඔබත් මේ නිගමනයටම තමයි එන්නේ. ප්රත්යක්ෂාවබෝධය පැහැදිලි වුණාම සෘජු අත්දැකීමෙන් ඔබ දකින්නෙත් මේ දේමයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ (The Buddha) දේශනා කළ දේට වඩා මේක වෙනස් නැහැ. නාගර්ජුන (Nagarjuna) තුමා කතා කළ දේට වඩා මේක වෙනස් නැහැ. වෙනත් ශාස්තෘවරුන් (sages) කතා කළ දේට වඩා මේක වෙනස් නැහැ. එයාලා වෙනස් භාෂාවක් සහ වෙනස් පසුබිම් පාවිච්චි කරලා මේක පෙන්වලා දෙනවා ඇති, සමහරවිට එයාලගේ සංස්කෘතික පසුබිම් වෙනස් නිසා වෙන්න පුළුවන්. ඒත් එයාලා කියන්නෙත් එකම දේ, නේද? ඉතින් මම කියන දේ විප්ලවවාදී දෙයක් නෙවෙයි; එක්තරා විදිහකට මේක ද්විත්ව සත්ය න්යාය (Two Truths doctrine), මේක ඒකේ එක පැතිකඩක්. [නාසයෙන් ශබ්ද කරමින්]
ඒත් මේ වීඩියෝ එකෙන් මට කියන්න ඕන වුණේ ඒකත් නෙවෙයි. මම හැමදේම ප්රායෝගිකව සහ ප්රයෝජනවත් විදිහට දෙන්න උත්සාහ කරන නිසා මට මේ වීඩියෝ එකෙන් කියන්න ඕන වුණේ, කවුරුහරි කෙනෙක් මම 'ඒක දැනටමත් මෙතන තියෙනවා', 'දැනටමත් ඒක එහෙම තමයි' කියලා කියනවට අකමැති වෙන විදිහේ මානසික ඇලීම (fixation), තවත් කෙනෙක් ඒක මෙතන තියෙනවා කියලා කියනවට කැමති වෙලා, 'ඔබට අවබෝධයක් ලබාගන්න පුළුවන්' කියලා කියනවට අකමැති වෙන විදිහේ මානසික ඇලීමකට වඩා ගොඩක් වෙනස් කියන එකයි. මිනිස්සු තුළ මේ මනෝවිද්යාත්මක රාමු දෙකම තියෙනවා. මම මේ දෙකම දැකලා තියෙනවා, ඒ වගේම මම කියන දේවල් වලින් මේ දෙකම අවුස්සනවා මම දැකලා තියෙනවා. ඒත් ඒවා ගොඩක් වෙනස්. ඇලීමක් ක්රියාත්මක වෙනවා කියන අර්ථයෙන් ඒවා වෙනස් නැති වුණාට, ඒ ඇලීම මොකක්ද කියන කාරණයේදී ඒවා ගොඩක් වෙනස් වෙනවා.
ඉතින්, මම ඒක දැනටමත් මෙතන තියෙනවා, ඒක මේකම තමයි කියලා කියද්දී කේන්ති යන කෙනෙක්... ගොඩක් වෙලාවට එයාලා කියන්නේ මම මටම පරස්පර දේවල් කියන නිසා එයාලට කේන්ති ගියා කියලා. ඒත් මම ඒ දිහා බලලා හිතනවා, සමහරවිට ඒක ටිකක් කරදරකාරී වෙන්න ඇති, ඒත් ඔයාට ගොඩක් කේන්ති ගිහින් "මේක මහ [ __ ] මම යනවා. මම ආයෙත් කවදාවත් මේවා බලන්නේ නැහැ" කියලා කියන්න තරම් ඇත්තටම ඔයාව ඇවිස්සුණේ ඒක නිසා නෙවෙයි කියලා. මම පරස්පර දෙයක් කිව්ව පලියට එහෙම කරන එක ටිකක් වැඩියි. මොකද සාමාන්යයෙන් කතා කළොත්, ඔබ මම කියන අනිත් දේවල් වලට කැමති නම්, ඔබ ඒක මඟහැරලා "හරි, මට ඒ කොටස තේරුණේ නැහැ, ඒත් මට ප්රයෝජනවත් වෙන දේ ගැන මම අවධානය දෙන්නම්" කියලා හිතනවා. ඒත් එහෙම නෙවෙයිනෙ වෙන්නේ, නේද? ඇවිස්සීම ඇත්තටම සිද්ධ වෙනවා. යම් කේන්තියක් එනවා, කලකිරීමක්, ගැඹුරු කලකිරීමක්, ඊට පස්සේ ඒකෙන් හැසිරීමක් එනවා. ඒ තරම් ලොකු ඇවිස්සීමක් එනවා නම්, ඒකට හේතුව මම නෙවෙයි, නේද? ඒක මම ගැන ප්රශ්නයක් නෙවෙයි. ඇත්තටම නෙවෙයි. ඒක ඔයා ඇතුළේ තියෙන දෙයක් ගැන ප්රශ්නයක්, නේද? ඇවිස්සුණු මොකක් හරි දෙයක්, එහෙමත් නැත්නම් අඩුම තරමේ ඒ මොහොතේවත් පැහැදිලිව දකින්න අකමැති දෙයක්.
අනිවාර්යයෙන්ම, ඒ කෙනාට ඒ ගැන ටිකක් කල්පනා කරලා, ආපහු ඇවිත් "හරි, මාව ඇවිස්සුණේ මොකක් නිසාද කියලා මට තේරෙනවා" කියලා කියන්න පුළුවන්. ඉතින් මේක සම්පූර්ණ ක්රියාවලියක්. මේ කිසිම දෙයක් ලෝක විනාශය වගේ ලොකු දෙයක් නෙවෙයි. ඒත් මට පෙන්වලා දෙන්න ඕනේ, මම 'මේක මේ දැන් තියෙන දේම තමයි, ඒක මෙතන තියෙනවා, නිර්වාණය කියන්නේ වෙන කොහේවත් යන එකවත් වෙන දෙයක් ලබාගන්න එකවත් නෙවෙයි' කියලා කියද්දී මිනිස්සු ඇවිස්සෙන්නේ ඇයි කියන එක. මම හිතන්නේ ඒකෙන් මිනිස්සු ඇවිස්සෙන්නේ මම ඔයාගෙන් ලොකු දෙයක් උදුරගන්න නිසයි. ඔබ මම කියන දේ විශ්වාස කළොත්, "ආ... පස්සේ... ඊට පස්සේ මම සතුටින් ඉඳීවි" කියලා ඔබ ඔබටම කියාගන්නා බොරුව මම ඔබෙන් උදුරගන්නවා. එච්චරයි.
මේක ආධ්යාත්මික දේවල් ගැන විතරක් නෙවෙයි. ඔබ ලොතරැයි හෝ පවර්බෝල් ටිකට් අරගෙන "මම මොනවද දිනන්න යන්නේ? මම ඒ සල්ලි වලින් මොනවද කරන්නේ? දෙවියනේ, මගේ හැම ප්රශ්නෙම විසඳෙයි" කියලා දවල් හීන දකිනවා වගේම දෙයක්. එතකොට මම ඇවිත් කියනවා, "නැහැ, ඒක ඇත්ත නෙවෙයි. ඒ කිසිම දෙයක් ඇත්ත නෙවෙයි. සම්භාවිතාවය (statistically) ගැන බැලුවොත් ඔබට කවදාවත් දිනන්න ලැබෙන්නේ නැහැ" කියලා. ඒත් ඒක කොහෙත්ම බැරි දෙයක් නෙවෙයිනෙ. ඒකෙන් ඔබට කේන්ති යන්න පුළුවන්, කලකිරෙන්න පුළුවන්, නේද? මම ඔබෙන් මොකක් හරි දෙයක් උදුරගන්නවා වගේ ඔබට දැනෙයි. මෙතන තියෙන්නෙත් ඒ දේමයි, නේද? අපි අවබෝධය (awakening) ගැන හිතන්නේ හරියට ආධ්යාත්මික ලොතරැයියක් වගේ.
ඒක එහෙම දෙයක් නෙවෙයි. ඒක යම්කිසි දෙයක්, ඒත් ඒ ඔබ හිතන දේ නෙවෙයි, නේද? මම හිතන්නේ මිනිස්සු මේකට ඇවිස්සෙන්න හේතුව මම කරන්නේ ඒ දේ නිසයි. ඔබ අවබෝධයෙන් බලාපොරොත්තු වෙන දේ මම උදුරලා දානවා, මොකද මම ඔබට කියනවා ඒක එහෙම නෙවෙයි කියලා. පළවෙනි දේ, ඒක වෙනත් දෙයක් නෙවෙයි. ඒක වෙන කොහේවත් තියෙන දෙයක් නෙවෙයි. දෙවෙනි දේ, මම එහෙම කියද්දී, ඔබ ඒ ගැන හිතාගෙන ඉන්න අදහස් මම ප්රතික්ෂේප කරනවා. මම ඔබට කියනවා ඒක තියෙන්නේ මෙතනමයි කියලා. ඒක මේ මොහොතමයි, ඒක දැනටමත් මෙතන තියෙනවා කියලා මම කියද්දී ඒ වගේ ඇවිස්සීමක් එන විවිධ අය එක්ක කතා කරද්දී මට දැනෙන්නේ ඒ වගේ දෙයක්. හරියට "නැහැ, ඒත් මට ඒක හොයන්න ඕනේ. මට ඒක හොයන්න ඕනේ. මගේ ඒ සෙවීම මගෙන් උදුරගන්න එපා" කියනවා වගේ. නේද.
පිලිප් කැප්ලෝගේ (Philip Kapleau) පොතක පෙරවදනක් තිබුණා. එක්කෝ ඒ "සෙන් දර්ශනයේ කුලුනු තුන" (The Three Pillars of Zen) කියන පොතේ, නැත්නම් ඔහු ලියපු අනිත් පොතේ. ඒ එක් පොතක මුල, මෙන්න මේ විදිහට සටහන් වුණා. "මෙම ග්රන්ථය යමක් සෙවීමට කැමැත්තන් උදෙසා නොව, යමක් සොයාගැනීමට කැමැත්තන් උදෙසාම පුද කරනු ලැබේ." යමක් සෙවීමට කැමති අය කියන එකෙන් එයා මොකක්ද අදහස් කළේ කියලා මට එච්චර තේරුණේ නැහැ. මම දැනගෙන හිටියේ ඒ දෙවෙනි කොටස මම කියන එක විතරයි. මම හිතුවා, "ආ ඔව්, ඒ මම තමයි. මට හොයාගන්න ඕනේ. ඒක හොයාගන්නේ කොහොමද කියන එක මට වැඩක් නැහැ" කියලා. ඒත් එයා අදහස් කළේ මොකක්ද කියලා මට දැන් තේරෙනවා. හොයාගන්නත් කැමති, ඒත් ඊට වඩා ඒක හොයන ගමනට (seeking) කැමති අය ඉන්නවා. ඒ සෙවීම විනෝදජනකයි, නේද? ඒකෙන් ඔබට මේ වගේ මනඃකල්පිතයක් (fantasy) දෙනවා, "ආ... මට මේක ලැබෙන්න පුළුවන්, අරක ලැබෙන්න පුළුවන්, මට ලැබිය යුතු ආදරය සහ පිළිගැනීම මට ලැබෙන්න පුළුවන්, හැමෝම මම ප්රඥාවන්ත, ලස්සන කෙනෙක් කියලා හිතාවි", ඒ වගේ ඔබ වෙයි කියලා හිතන මොකක් හරි දෙයක්, නේද? ඒක තමයි සෙවීම (seeking) කියන්නේ.
පුද්ගලිකව මම ආවේ ඒ තැනින් නෙවෙයි. මගේ ගොඩක් දුර්වලකම් තිබුණා, ජීවිතයේ වෙනත් පැතිවල මම දේවල් හෙව්වා, ඒත් පුදුමයකට වගේ, ආධ්යාත්මික පැත්තෙන් මම එහෙම කළේ නැහැ. මට ඕන වුණේ පුළුවන් තරම් ඉක්මනින් අවසාන ප්රතිඵලයට යන්න විතරයි. ඉතින් ඒක සෙවීමක් වුණේ නැහැ, මොකද ඒකෙන් මට මොනවා ලැබෙයිද කියලා මම මවාගෙන හිටියේ නැහැ. මට දුක විඳින්න ඕන වුණේ නැහැ කියලා විතරයි මම දැනගෙන හිටියේ. ඒ වගේම මේකේ මොකක් හරි දෙයක් තියෙනවා කියලා මගේ ඉවට තේරුණා. ඒකෙන් මගේ දුක නැති වෙයි කියලා මම දැනගෙන හිටියේ නැහැ, ඒත් ඒ ගැන මට යම් නැඹුරුවක් හෝ ඉවක් තිබුණා. ඒක ඇත්තක්. ඉතින් මම පැහැදිලිව කියන්න ඕනේ, ඔබ දුකේ නිමාවක් හොයනවා නම්, ඒක ඇත්තටම සත්යයක්. හැබැයි ඒක නිසැකවම ඔබ හිතන විදිහට නෙවෙයි සිද්ධ වෙන්නේ. ඒකෙන් ඔබට ලැබේවි කියලා ඔබ හිතන දේවල්වලට ආදේශක (surrogates) විදිහට... නැත්නම් මට සමාවෙන්න, අවබෝධය කියන අදහස ඔබට එයින් ලැබේවි යැයි සිතන දේවල් නියෝජනය කරන ආදේශකයක් විදිහට පාවිච්චි කළොත්, අන්න එතන තමයි ගොඩක් වෙලාවට කලකිරීම ඇතිවෙන්නේ.
ඒත් ඒ කලකිරීම ඇතිවෙන්නේ අවබෝධය ගැන නෙවෙයි. ඒක ඇතිවෙන්නේ අවබෝධයට කලින්. ඒ කියන්නේ ඇත්තටම පිබිදීමක් ලබන්න නම් ඔබට ඒ දේවල් අත්හරින්න සිද්ධ වෙනකොටයි. මිනිස්සු මේ ගැන ඇවිස්සෙන්න හේතුව ඒකයි කියලා මම හිතනවා. මම ඒ විදිහට කෙලින්ම පෙන්වලා දෙද්දී, එන ඇවිස්සීම හරියට, "අනේ දෙවියනේ, මම මේ හොයන හැමදේම, මට මේකෙන් ලැබෙයි කියලා හිතන හැමදේම මට දැන් අත්හරින්න වෙනවනේ" කියන එකයි. ඒක අපහසුයි, ඒත් ඇත්තටම ඒක තමයි අවබෝධය කරා යන මූලික පියවර (preliminary movement), නේද? මනසට මේ ප්රශ්නය විසඳන්න බැහැ කියලා දැකීම [නාසයෙන් ශබ්ද කරමින්]. මනසට කවදාවත් ඒක කරන්න පුළුවන් වුණේ නැහැ. අන්තිමේදී ඔබට ඇත්තටම පිබිදීමක් ලබන්න ඕනේ වෙන්නේ ඒ නිසයි. ඇත්තටම මිනිස්සුන්ව අවබෝධය කරා යොමු කරන්නේ ඒකයි: අපේ මනස යථාර්ථය නිර්මාණය කරන විදිහ මූලිකවම අසතුටුදායකයි, අසත්යයි, වැරදියි, ඒ වගේම ඒකෙන් දුක ඇති කරනවා, නේද? ඉතින් ඒක දකින එකේ කොටසක් තමයි මේ මනඃකල්පිතය, නේද? සිතුවිලි ක්රියාවලිය සහ පරිකල්පනය හරියට දරුවන් නලවන සූප්පුවක් වගේ පාවිච්චි කරමින් මනසින් මනඃකල්පිත මවන එක. ඒ හැමදේම නැතිවෙලා යන්න ඕනේ, ඒ වගේම ඒවා නැතිවෙලා යාවි.
ඉතින් මම හිතන්නේ ඒක එක පැත්තක්. අනිත් පැත්තෙන්, සමහර වෙලාවට මට කේන්ති ගන්න අය මුණගැහෙනවා. එයාලා කියනවා, "ආ ඔව්, ඒක දැනටමත් මෙතන තියෙනවා කියලා මට තේරෙනවා. ඒක දැනටමත් එහෙම තමයි කියන එක මට තේරෙනවා. මට ඒ හැමදේම තේරෙනවා. මට ඒක එක්ක එකඟ වෙන්න පුළුවන්. ඒත් ඇන්ජලෝ (Angelo), ඔබ 'අවබෝධයක් සිද්ධ වෙන්න ඕනේ' කියලා යෝජනා කරනවට මම කැමති නැහැ." [සිනාසෙමින්] හොඳයි, ඔබට ඒ පැත්ත එපා නම්, එතන තියෙන්නේ ටිකක් වෙනස් විදිහක ඇලීමක් (fixation).
මම හිතන්නේ ඒකත් අරකට සමානයි, මොකද යමක් සෙවීමට ඇලෙනවා වෙනුවට ඔබ ඇලෙන්නේ යමක් හිමිකරගෙන ඉන්නවා කියන එකට. ඔබ දැනටමත් ඒක ලබාගෙන තියෙනවා කියන විශ්වාසයට, නැත්නම් ඒක ආධ්යාත්මික මුදල් ඒකකයක් (spiritual currency) විදිහට පාවිච්චි කරන්න, එහෙමත් නැත්නම් උගන්වන්න, එහෙමත් නැත්නම් වෙන මොකකට හරි පාවිච්චි කරන්න ඔබ ඇලෙනවා. මිනිස්සු නොයෙක් හේතු නිසා මාව සම්බන්ධ කරගෙන තියෙනවා. එයාලට ඕනේ ඒක හරියට ව්යාපාරික දෙයක් වගේ එයාලගේ ජීව දත්ත සටහනේ දාගන්න. එයාලා ව්යාපාර නායකත්වයේ ඉන්න අය, එයාලගේ අනාත්ම (no-self) අවබෝධය හරි මොකක් හරි එකක් මම සහතික කරනවාට එයාලා කැමතියි. ඒත් එයාලා ඒක තේරුම් ගත්තේ බුද්ධියෙන් විතරයි. එයාලගේ කිසිම පෙරළියක් (shift) සිද්ධ වුණේ නැහැ, නේද? මේ වගේ දේවල් සිද්ධ වෙනවා. ගොඩක් නිතර නෙවෙයි, ඒත් එහෙම වෙනවා.
ඉතින් මම, "ඔබේ අනන්යතාවයේ වෙනසක් නැතුව, මේක ඔබට තවම ආරම්භ වෙලාවත් නැහැ" කියලා කිව්වම සමහර අයට ගොඩක් කේන්ති යනවා. ඒක හුදෙක් සංකල්පීය දෙයක් විතරයි. ඒක ඇත්ත, ඒක එහෙම තමයි. ඉතින් මිනිස්සුන්ට මේ දෙපැත්තටම ඇලෙන්න පුළුවන්. මේ දෙපැත්තෙන් කොයි පැත්ත හෝ ඔබට අත්හරින්න අමාරුයි කියලා දැනෙනවා නම්, ඔබ හිතන විදිහට ඒ දෙකෙන් එකක්වත් ඇත්ත වෙන්නේ නැහැ කියලා තේරුම් ගන්න, නේද? මම "ඒක මෙතනමයි තියෙන්නේ" කියලා කිව්වත්, ඔබේ මනස ඒක ග්රහණය කරගන්න විදිහ නිවැරදි නැහැ, මොකද මෙතන "මෙතන" කියලා දෙයක් නැහැ, ඒ වගේම අවබෝධය ලබන්න ඔබ කියලා කෙනෙකුත් නැහැ. ඔබේ මනසට ඒක නිවැරදිව තේරුම් ගන්න බැහැ. ඒත් ඒක ඇත්ත. ඒක ඉතාම පැහැදිලිව ඇත්ත.
අනිත් අතට, ඔබේ මනසට යමක් සෙවීම කියන්නේ මොකක්ද කියලවත් තේරුම් ගන්න බැහැ. ඇත්තටම බැහැ. හොඳයි, මම ඒක වෙනස් විදිහකට කියන්නම්: යමක් සෙවීම තුළින් අවබෝධය කියන දේ කෙබඳු වේවිද කියලා මවාගන්න ඔබේ මනසට බැහැ. ඒකට ඒක කරන්න බැහැ, නේද? ඉතින් ඔව්, මේවා ටිකක් වෙනස් පෞරුෂත්වයන් තියෙන අයගේ ඇලීම් දෙකක්. ඉතින් ඔව්, මම කතා කරන මේ ක්රම දෙකෙන් මොකකින් හරි ඔබ ඇවිස්සෙනවා නම්, ඒක නරක දෙයක් නෙවෙයි කියලා දැනගන්න. ඒක තොරතුරක්, නේද?
එහෙම නැත්නම් ඒක හැඟීම්බර දෙයක් නම්, ඒකත් නරක නැහැ. මිනිස්සු "තමුසෙට හෙන ගහන්න, තමුසෙ කියන්නෙ තමුසෙටම පරස්පර දේවල්නෙ. මේක මහ [ __ ] මම යනවා" කියලා කියනකොට, ගොඩක් වෙලාවට මම එයාලව ඒ හැඟීමටම යොමු කරනවා. මම කියනවා, "ඔබේ හැඟීම නොසලකා හරින්න එපා" කියලා. ඔබට ඒක තේරෙන්නේ නැති නිසා ඒකෙන් වැඩක් වෙන්නේ නැහැ කියලා ඔබ හිතනවා ඇති. ඒත් සමහරවිට ඒකෙන් වැඩක් වෙනවා ඇති, ඔබට ඒක තේරෙන්නේ නැති නිසා ඔබේ මනස කලකිරිලා, ඔබ මොකක් හරි හැඟීමකට වැටෙනවා ඇති. ඒක නරක නැහැ, නේද? මේ ගැන කතා කරද්දී, සැබෑ අවබෝධයක් ගැන කතා කරද්දී කලකිරීම (disillusionment) කියන දේ නරක නැහැ. ඔබ අවබෝධයට යන ප්රවේශය ගැන තවමත් කලකිරිලා නැත්නම්, ඉදිරියේදී ඔබට එහෙම වේවි, ඒකේ වරදක් නැහැ. මේ දේවල් සිද්ධ වෙන්නේ එහෙම තමයි. ඔව්.
ඉතින්, නැවතත් මේක යොමු වෙන්නේ මම නිතරම කියන දේකටමයි: මේක සංකල්පීය නොවන (non-conceptual) දෙයක්. මේක ඔබ තේරුම් ගන්න විදිහ ගැන නෙවෙයි. අපෙන් සමහරෙක් තුළ තේරුම්ගැනීම, බුද්ධිමය අවබෝධය, එහෙමත් නැත්නම් දේවල් තමන්ට ඕන විදිහටම තියෙන්න ඕනේ කියන දේ ගැන පුදුමාකාර ඇලීමක් තියෙනවා. දේවල් මෙහෙමයි කියලා හිතුවම දේවල් ඒ විදිහටම වෙනවා වගේ, දේවල් තමන්ට ඕනේ විදිහටම සිද්ධ කරගන්න හදනවා. ඒක හරියට තමන්වම රවටාගැනීමක් වගේ. ඔබ එහෙම හිතනකොට වෙන කාටවත් වඩා ඔබ ඔබවමයි රවටා ගන්නේ, නේද? ඒත් දුක (suffering) කියන්නේ ඒකට තමයි, නේද? සිතුවිලි ලෝකයක ජීවත් වෙන එක ඒ තරම්ම අසතුටුදායක වෙන්නේ ඒ නිසයි.
ඉතින් ඔව්, අවබෝධය ඒක විනාශ කරලා දානවා. ඒක තියෙන්නේ ඒකටයි. ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම කලකිරීමට පත්වේවි, ඒක හොඳ දෙයක්. ඔබේ ප්රතිචාරය දැනගන්න මම කැමතියි. ඔබට මේකට ප්රතිචාර දක්වන්න ඕනේ නම් අදහසක් (comment) දාන්න. ඔබ කවදාහරි ඒ වගේ එක විදිහකට ඇලිලා ඉඳලා තියෙනවද? ඒ දෙපැත්තෙන් කොයි පැත්ත හරි අහනකොට ඔබ ඒ විදිහට ඇවිස්සිලා තියෙනවද? මොකද මගේ හෘද සාක්ෂියට අනුව මට මේ දෙපැත්තෙන් එකක්වත් අත්හරින්න බැහැ. මම හැමතිස්සෙම ඒ දෙක ගැන එකවරම කතා කරන්නේ නැහැ, ඒත් මම විවිධ විදිහට ඒක පෙන්වලා දෙනවා මොකද ඒක ගොඩක් වැදගත් නිසා. එහෙම නොවුණොත්, මනස මොකක් හරි දෙයකට ඇලිලා, ඒක මම නොකියපු දෙයක් බවට පත් කරගනියි.
Original Source (Video):
Title: Awakening Talk Can Be Annoying
https://youtu.be/Res9pyecwhU?si=EzIozYBU4Qmp02Tj
වගකීම් සීමා කිරීම්
මෙම බ්ලොගයෙහි බෙදා හරින ලද පරිවර්තන, මුලින් ඉංග්රීසියෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද ධර්ම සාකච්ඡා/ලේඛන මත පදනම් වේ. මෙම ඉගැන්වීම් පුළුල් ප්රේක්ෂක පිරිසකට වඩාත් ප්රවේශ විය හැකි වන පරිදි, AI (ChatGPT සහ Gemini AI) ආධාරයෙන් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත.
මුල් සාකච්ඡාවල/ලේඛනවල අර්ථය සහ හරය සුරැකීමට සැලකිලිමත් වී ඇතත්, පරිවර්තනවල දෝෂ හෝ සාවද්යතා තිබිය හැකි බව කරුණාවෙන් සලකන්න. මෙම පරිවර්තන යහපත් අභිප්රායෙන් පිරිනමනු ලැබුවද, මුල් ඉගැන්වීම්වල ගැඹුර හෝ සියුම් බව සම්පූර්ණයෙන් ග්රහණය කර ගැනීමට ඒවාට නොහැකි විය හැකිය.
මෙම බ්ලොගය, මුල් කථිකයා විසින් ප්රකාශ කරන ලද කිසියම් විශේෂිත පෞද්ගලික මතයක් ප්රවර්ධනය කිරීමට හෝ අනුමත කිරීමට අපේක්ෂා නොකරයි. අන්තර්ගතය බෙදා හරිනු ලබන්නේ ධර්මය පිළිබඳ මෙනෙහි කිරීම සහ ගැඹුරු අවබෝධය දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් පමණි.
.jpg)


Comments
Post a Comment