සෙවනැල්ලට මුහුණ දීම (Confronting the Shadow) | Angelo Dilullo
මම අවබෝධය (awakening) ගැන කතා කරන විට, එය නිසැකවම යම් නිශ්චිත කාලයකදී සිදුවන සිදුවීමක් (event) ලෙස පෙනෙන්නට පුළුවන්. ඒ වගේම, ඔබේ අනන්යතාවයේ (identity) වෙනසක් හෝ පෙරළියක් (shift) සිදු වූ විට, අත්දැකීමක් (experientially) වශයෙන් එය ඉතා කැපී පෙනෙන දෙයක් විය හැකියි. නමුත් එම අන්තර්දෘෂ්ටිය (insight) අත්දැකීමක් ගැන දෙයක් නොවේ. එම අන්තර්දෘෂ්ටිය අනන්යතාවය හා සම්බන්ධ දෙයක්. නමුත් මෙම වෙනස සිදුවන්නේ හෝ අප අවදි වන්නේ කාලයේ එක් නිශ්චිත මොහොතකදී ය යන සංජානනය (perception), ඇත්තෙන්ම අපේ මනසට එය තේරුම් ගැනීමට ඇති එකම ක්රමයයි. මනස එය කොටුවකට දමනවා, මන්ද මනසට සිතිය හැක්කේ කාලය, අවකාශය සහ වෙන්වීම (separation) යන රාමුව තුල පමණයි. නමුත් මෙම වෙනසට මඟ පාදන, එයට හේතු වන බොහෝ දේ අප නොදකින දේවල්ම නොවේ, නමුත් අවබෝධය (realization) මුහුකුරා යන තුරු අප අවදි වීම හා සම්බන්ධ නොකරන දේවල්. ඒ තමයි, අපව විමසීමට (inquire) යොමු කරන, අතහැරීමට (surrender) යොමු කරන, හෝ සමහර විට අපගේ අනන්යතා අත්දැකීමේ, කාලය හා අවකාශය පිළිබඳ අත්දැකීමේ යම් විශාල බිඳ වැටීමකට (disruption) තුඩු දෙන අසතුටුදායක බව (unsatisfactoriness) හෙවත් දුක්ඛය. අවදි වීමට පෙර පවතින එම හේතු සහ ප්රත්යයන් (causes and conditions) බොහෝ විට වසර ගණනාවක්, බොහෝ වසර ගණනාවක් පුරා පවතිනවා. මට නම්, මම යම් කෙනෙකු ලෙස, 'ආත්මයක්' (self) ලෙස සිටි බව මතක ඇති තාක් කල්, ආත්ම-විමර්ශනය (self-reflecting) කළ බව මතක ඇති තාක් කල්, එය අපහසු දෙයක් බව මට මතකයි. යම් මට්ටමකින් එය සිදුවන බව දුටු විගසම ආත්ම-විමර්ශනය අපහසු දෙයක් බව මට මතකයි.
ඉතින්, මම මේ ආකාරයට මෙය පැහැදිලි කිරීමට හෝ ඉදිරිපත් කිරීමට එක් හේතුවක් නම්, අපට අවදි වීම (awakening) ගැන සිතීමේදී, එය යම් කාලයකදී ළඟා විය යුතු දැවැන්ත ඉලක්කයක් (goal) ලෙස සිතීමේ ක්රමයකට කොටු විය හැකි වීමයි. නමුත් මට පෙන්වා දීමට අවශ්ය වන්නේ ඔබ දැනටමත් එහි සිටින බවයි. එම හේතු සහ ප්රත්යයන් දැනටමත් ක්රියාත්මකයි. ව්යවහාරිකව කිවහොත්, ඔබේ හිස දැනටමත් කොටියාගේ කටේ ය (your head is already in the tiger's mouth). ඉතින්, මාර්ගය (path) යනු එම අසතුටුදායක බවයි. ඇත්තෙන්ම, මම හැදී වැඩෙන විට, මම බොහෝ දුකින් සිටියේ. එම දුකට හේතුවූ දේට වචනයක් දෙනවා නම්, මම එය දුක්ඛය (suffering) හෝ එක්තරා ආකාරයක ස්වයං-සවිඥානකත්වයක් (self-consciousness) ලෙස හඳුන්වන්නම්. එය කිසිසේත්ම විහිළුවක් වුණේ නැහැ. මම පිටතට යන විට, එය ඉතා කටුක දෙයක් වුණා. තත්වය තවත් නරක අතට හැරුණා. එය වඩ වඩාත් තීව්ර වුණා. නමුත් ආපසු හැරී බලන විට, මට සිදුවූ හොඳම දෙය එයයි. එම ආත්ම-විමර්ශනයේ (self-reflection) රළු ස්වභාවය සහ එහි ඇති අපහසුතාව, ස්වයං-සවිඥානකත්වය, සහ එයත් සමඟ සැමවිටම එන ආත්ම-සැකය (self-doubt), අඩුම තරමින් මට නම් එය සැමවිටම තිබුණා. මා සමඟ වැඩ කරන, අවදි වෙමින් සිටින මිනිසුන් දෙස බලන විට, විශේෂයෙන්ම අනන්යතාවයේ වෙනසකට පෙර සහ ඉන් පසුවද යම් කාලයක් යන තුරු, ඔවුන් තුල අධික ආත්ම-සැකයක් පවතින බව මම දකිනවා. එබැවින් අත්දැකීමක් ලෙස එය බරපතල බරක්. නමුත් එයම තමයි අපව අනන්යතා ව්යුහයටම (identity structure) හෝ ව්යාජ අනන්යතා ව්යුහයට (false identity structure) මුහුණ දීමට යොමු කරන්නේ.
ඉතින් දුක්ඛය (suffering) තුල පූජනීයත්වයක් (sacredness) තිබෙනවා. අසතුටුදායක බව තුල, සිතුවිලි වල, ආත්ම-විමර්ශනයේ ඇති අපහසුතාව තුල පූජනීයත්වයක් තිබෙනවා. එහි බුද්ධියක් (intelligence) ඇතැයි ඔබට කිව හැකියි. එසේනම් ප්රශ්නය වන්නේ, දුක්ඛය නමැති එම ද්වාරය (portal) අප භාවිතා කරන්නේ කෙසේද? අපගේම අනන්යතාවය, අනන්යතාවයේ ස්වභාවය විමර්ශනය කිරීමට එම උත්ප්රේරකය (catalyst) අප භාවිතා කරන්නේ කෙසේද? නැතහොත්, දුක්ඛ යාන්ත්රණය (suffering mechanism) දෙසම ගැඹුරින් බලන්නේ කෙසේද? අපට විමර්ශනය කිරීමට කැඳවීමක් ලැබී ඇත්තේ ඒ සඳහායි. එය මා වඩාත්ම කැමති දෙයයි. මිනිසුන් සමඟ ඒ දෙස බැලීම මම වඩාත්ම කැමති දෙයයි. එය ඇත්තෙන්ම සිත් ඇදගන්නා සුළුයි, මන්ද යම් ආකාරයකින් යාන්ත්රිකව (mechanistically) එය සිදුවිය යුතු ආකාරය පිළිබඳ ඉතා ස්ථාවර අංග කිහිපයක් තිබෙනවා. ඒ අතරම, මම මේ කාමරයේ සිටින මේ සුන්දර මුහුණු දකින අතර, එය එක් එක් පුද්ගලයාට විශේෂිත (specific) බවද මම දනිමි. සෑම කෙනෙකුගේම ගමන (path) ගැන තනි පුද්ගල (individual) යමක් තිබෙනවා, එය වචනයේ සාම්ප්රදායික අර්ථයෙන්ම ඉතා සුන්දර, යොමු කිරීමක් සහ පුද්ගලික (personal) දෙයක්. මෙය මුල් කාලයේදී මිනිසුන්ට පහදා දීමට ඇති අමාරුම දෙයක් විය හැකියි. එය ඇත්තෙන්ම පුද්ගලික ගමනක් බව. නමුත් දැන් මම 'ගමන' (journey) යන වචනය භාවිතා කරන විට, මම අදහස් කරන්නේ, අප සැබවින්ම එම විමර්ශනයට (inquiry) හෝ අතහැරීමට (surrender) ගැඹුරට කිඳා බසින විට, ඔබට වඩාත්ම පුද්ගලික ස්ථානයට, ඔබ මෙතෙක් නොසලකා හරිමින් සිටි ස්ථානයට යා යුතු බවයි. ඔබට එය 'මම වෙමි' (I am) යන හැඟීම ලෙස හැඳින්විය හැකියි. නමුත්, එක්තරා විදියකට උපක්රමය (trick) එයයි. ප්රධාන යතුරක් (key) වන්නේ, පුද්ගලයෙකුට හෝ මිනිසුන්ට ඔවුන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ එය පසුකර බලමින් සිටි බව හඳුනා ගැනීමට උපකාර කිරීමයි.
අප සිතුවිලි සමඟ අනන්ය වන (identify) ආකාරය ගැන යමක් තිබෙනවා, අප එක්තරා විදියකට අපෙන් ඔබ්බට අවධානය යොමු කරනවා. නැතහොත්, මට මෙසේ කිව හැකියි, අප එක් සිතුවිලි වස්තුවක් (thought object) හෝ බහුවිධ සිතුවිලි වස්තූන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් සිටිනවා. ඔබ දන්නවා, මනසේ නිරන්තරයෙන් පවතින රූප, මනසේ නිරන්තරයෙන් පවතින ආඛ්යාන (narratives), සැකයන්, සෙවීම, සෙවීම, සෙවීම, ඇලී සිටීම (clinging), සහනයක් සෙවීම, අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීම් (distractions), ඒ සියල්ලම, සහ අතීතය සහ අනාගතය සම්බන්ධයෙන් 'මම කවුද' යන සෑම හැඟීමක්ම, ඒ සියල්ලම සිතුවිලි වස්තූන්. අපට සම්පූර්ණ ජීවිත කාලයම එම සිතුවිලි වස්තූන් කෙරෙහි ඇලී ගැලී ජීවත් විය හැකියි, කිසි දිනෙක ශුද්ධ පැවැත්ම (pure being) පිළිබඳ හැඟීමට, ශුද්ධ 'මම' (pure I sense) යන හැඟීමට සැබවින්ම ආපසු නොපැමිණ. මම එය නිර්-බන්ධිත විඥානය (unbound consciousness) ලෙසද කියන්නට පුළුවන්. නමුත් මා දැන් කී ඕනෑම වචනයක් ඉතා පහසුවෙන් සිතුවිලි වස්තූන් බවට පත්විය හැකි අතර, මුලදී ඒවා එසේ වනු ඇත. මටත් එය එසේ වුණා. ඔබ දන්නවා, මම බුද්ධත්වයට පත්වීම (enlightenment) ගැන අසා තිබුණා. මම තරුණ කාලයේ බුදුදහම ගැන විවිධ ආකාරයෙන් ඉගෙන ගන්නා විට මේ සියලුම යෙදුම් ගැන අසා තිබුණා. නමුත් ඒ සියලුම යෙදුම් මට යම් කාලයක් යන තුරු සිතුවිලි වස්තූන් (thought objects) ලෙසම පැවතුණා. මම තවමත් ඒ විෂය-වස්තු (subject-object) නිර්මිතය තුල ඉතා දැඩි ලෙස බැඳී සිටියා. ඉතින්, ඇත්තටම යොමු කරන්නේ කුමක් දෙසටද කියා මම දැනගෙන හිටියේ නැහැ. සමහර අය ඒ වචන භාවිතා කලත්, ඒවා ඒ පුද්ගලයාටත් හුදෙක් සිතුවිලි වස්තූන් පමණයි. නමුත් සමහරුන්ට එසේ නොවේ. සමහරුන්ට 'මම වෙමි' (I am) යන වචනය භාවිතා කර, එයින් සැබවින්ම අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්න වෙත ඔබව කෙලින්ම යොමු කළ හැකියි. නමුත් යොමු කරන්නේ සිතුවිලි වස්තුවකට නොවේ. පළමු වෙනසට (first shift) සම්පූර්ණ යතුර එය බවයි මම කියන්නේ. අතීත, වර්තමාන, අනාගත, 'මම' සහ 'අනෙකා', ගැටළු සහ විසඳුම් යන ව්යාජ අනන්යතාවයෙන් (false identity) මිදෙන පළමු වෙනස එයයි. සෙන් (Zen) ක්රමයට අනුව එය හඳුන්වන්නේ 'පසුපසට පියවර තැබීම' (taking the backward step) ලෙසයි. එය අතිශයින්ම සරල ක්රියාවක්. ඔබ වසර ගණනාවක් තිස්සේ නොසලකා හරිමින්, සිතුවිලි නමැති කාචය (lens of thought) හරහා බලමින් සිටි දේ නැවත ලබා ගැනීමට එය අතිශයින්ම සරල ක්රියාවක්. එය එක්තරා විදියක විශ්වීය විහිළුවක් (cosmic joke). එය කොතරම් සරලද කියනවා නම්, එය අමාරු දෙයක් ලෙස පෙනෙනවා. එහෙත්, එය සැමවිටම එහි තිබෙනවා. එය සැමවිටම ඔබ සිටින තැනම තිබෙනවා. එම ඇස් තුළින් බලන්නේ එයයි. සෑම සිතුවිල්ලක්ම සංජානනය කරන්නේ එයයි. නමුත් එයම සිතුවිල්ලක් නොවේ, කිසිවකින් අර්ථකථනය නොකළ දෙයක්. එය එක්තරා විදියකට ප්රිස්මයක් (prism) හරහා හෝ වීදුරු කැබැල්ලක් හරහා බලනවා වගේ ඉතා පැහැදිලියි. එය කොතරම් පැහැදිලිද යත්, එය තමා අත්විඳින ඕනෑම දෙයක් ලෙස තමන්වම සොයා ගන්නවා. නමුත් එය සිතුවිලි වල එම ස්ථාවර තරංගය (standing wave of thought) තුල පිහිටුවා ඇති විට, එය තමා ලෙස අත්විඳින්නේ අතිශයින්ම සීමිත දෙයක්, මන්ද සිතුවිලි ඉතා සීමිතයි, මන්ද එය පරාවර්තක (reflective) උපකරණයක්. ඉතින්, ඔබ, අඩුම තරමින් මම, ජීවත් වුනේ අභ්යන්තර පරාවර්තන ලෝකයකයි. එය ඉතා දුක්ඛිත වුණා, මන්ද එය හිරවූ, කුඩා, සීමා සහිත, තිර රචනයකට අනුව ලියැවුණු, යම් ආකාරයක ඒකාකෘතික (stereotyped) දෙයක් ලෙස දැනුනා.
එමෙන්ම, ඒ සඳහා විශාල සමාජීය අනුමත කිරීමක්ද (social endorsement) තිබෙනවා. භාෂාව සහ සිතුවිලි ඉතා ඉතා සමීපව සම්බන්ධ නිසා, නැතහොත් එකම දෙය නිසා, අප භාෂාව භාවිතා කරන බොහෝ ක්රම, දවස පුරාම, මෙම වෙන්වීමේ සංජානනය (perception of separation), කාලය පිළිබඳ සංජානනය, ගැටළු පිළිබඳ සංජානනය, සහ ගැටළු වලට විසඳුම දිගටම සෙවිය යුතුය යන සංජානනය ශක්තිමත් කරනවා. එබැවින් එම අභ්යන්තර සිතුවිලි ක්රියාවලිය (inner thought process) සඳහා සාධාරණ ලෙස ශක්තිමත් සමාජ අනුමත කිරීමක් තිබෙනවා. ඉතින් එය බොහෝ දුරට බාහිරකරණය වූ අභ්යන්තර සිතුවිලි ක්රියාවලියක් බවට පත් වෙනවා, එය අප අනෙක් මිනිසුන් අතර බෙදා ගන්නා අතර, පසුව අපි එය මාධ්යයට බාහිරකරණය කරනවා. ඔව්. ඩොපමයින් (dopamine) හෝමෝනය උත්තේජනය කරවන අන්දමේ සමාජ මාධ්ය හරහා ඇබ්බැහි වී සැරිසැරීම (dopamine scrolling) ඒ ආකාරයෙන් පැවතීමට හේතුවක් තිබෙනවා. සිතුවිලි ඇබ්බැහි කරවන ආකාරයටම එයත් ඇබ්බැහි කරවනවා. එසේ වුවද, මේ සියල්ල සිදුවෙමින් තිබියදී, මේ සියල්ලේ පෙනෙන සංකීර්ණත්වය මධ්යයේ, ඔබගේ සැබෑ ස්වභාවය (truth of what you are), එම ශුද්ධ පැවැත්මේ (pure being) හැඟීම, කිසි දිනෙක කොහේවත් ගියේ නැහැ. එය සැමවිටම මෙහිමයි. මම වරක් ටෝනි පාර්සන්ස් (Tony Parsons) කියනවා ඇසූ දෙයකට ගොඩක් කැමතියි. ඔහු කීවා, "ඔබේ සැබෑ ස්වභාවය ඔබේ උරහිස මත හිඳගෙන, ඔබ ඔබේ සැබෑ ස්වභාවය සොයා වටපිට බලන ආකාරය දෙස බලා සිටිනවා" කියා. එය ඉතා හොඳින් එය පැහැදිලි කරන ක්රමයක්.
ඉතින්, ඔබේ සැබෑ ස්වභාවය (true nature) කුමක්ද? ඔබ පිළිබඳ වඩාත්ම මූලික අත්දැකීම කුමක්ද? ඔබ, 'ඔබ' කියා ඉගෙන ගැනීමටත් පෙර, මෙම අත්දැකීම කුමක්දැයි සංකල්ප (concepts) එකතු කිරීමට පටන් ගැනීමටත් පෙර, ඔබ පිළිබඳ වඩාත්ම මූලික අත්දැකීම කුමක්ද? එය සමහරවිට විශේෂයෙන් පුද්ගලික අත්දැකීමක් නොවිය හැකියි. බොහෝ දෙනෙකුට මූලික අත්දැකීමක් තිබෙනවා; එය විශේෂයෙන් පුද්ගලික නැහැ. එය විශේෂයෙන් 'මම' (I) කියා හැඟෙන්නේ නැහැ, සමහරුන්ට එසේ හැඟෙනවා. නමුත් එය පවා තවමත් මනසේ ඉතා සියුම් නැඹුරුවක් (inflection of mind) පමණයි. ඉතින් යමක් එතැනම තිබෙනවා. මට එය ස්ථානගත කිරීමට (locate) අවශ්ය වෙනවා වගේ. එය ඔබේ කන් දෙක අතරයි. එය ඔබ අත්විඳින දේවල කේන්ද්රයේයි. නමුත් එයටම කේන්ද්රයක්, ආරම්භයක්, අවසානයක්, උපතක්, හෝ මරණයක් නැහැ. එබැවින් අවදි වීම (awakening) සැබවින්ම යම් දෙයක ආරම්භයක් නොවන අතර, එය අනිවාර්යයෙන්ම අලුත් දෙයක්ද නොවේ. එසේනම් එය කුමක්ද? වෙනස් වන්නේ කුමක්ද? ඇත්ත වශයෙන්ම යමක් නැතිවී යනවා කියා කිව නොහැකියි. මායාවක් (illusion) දුරු වෙනවා යැයි හෝ අඩුම තරමින් මායාවක් දුරු කිරීමේ ක්රියාවලියේ ආරම්භය සිදුවෙනවා යැයි මට කිව හැකියි. නමුත් එසේ වුවත්, ඇත්ත වශයෙන්ම කිසිවක් නැති වී යන්නේ නැහැ, මන්ද ඇත්ත වශයෙන්ම කිසිවක් එහි තිබුණේම නැහැ.
ඉතින් මේ ගැන සහජ (instinctual) යමක් තිබෙනවා. මම ඊයේ රාත්රියේ ආරම්භක කතාවේදී කතා කළේ මේ ගැනයි. මම ගුරුත්වාකර්ෂණය (gravity) යන වචනය භාවිතා කළා. මේ සම්පූර්ණ නිර්-බන්ධනය (unbinding) වීම ගැන සහජ යමක් තිබෙනවා. මම දකින දෙයක් තමයි, යම් පුද්ගලයෙකු තුළ එම අවබෝධය (realization) වැඩි වැඩියෙන් මුහුකුරා යන විට, ඔවුන් ස්වභාවිකවම එම සහජ බුද්ධිය (intuition) සමඟ පෙළගැසෙනවා. උත්ප්රාසය නම්, මට වයස 24 දී ඇත්තටම සිදුවූ දෙයෙහි ස්වභාවය හඳුනා ගැනීමට මට වසර ගණනාවක් ගත වුණා. ඒ වෙනස (shift), ඉන්පසු සිදුවූ වෙනස්කම් මාලාව, මම එය දැනගෙන සිටියා, එය මම කෙලින්ම සූර්යයා දෙස බලන විට එය පැහැදිලි වගේම පැහැදිලි දෙයක්. නමුත් සිතුවිලි සහ පෞරුෂය සහ ඒ සියල්ල සම්බන්ධයෙන් එහි යාන්ත්රික ස්වභාවය (mechanistic nature) මට පැහැදිලි කිරීමට නොහැකි වනු තිබුණා. නමුත් දැන් මට බොහෝ දුරට පුළුවන්. එය ඔබගේ සහජ බුද්ධිය (instinct) සමඟ යම් පෙළගැසීමකට (alignment) සම්බන්ධයි. නමුත් ඔබ මා මෙන් වසර ගණනාවක් සිතුවිලි වලට වශී වී, එම හඳුනාගැනීමේ (identification) ස්ථාවර තරංගයේ සිටියා නම්, ඒ පුරුද්ද ඉතා ශක්තිමත්. එවිට ඔබේ සහජ බුද්ධිය හැමවිටම එතැන තිබුණත්, ඊළඟ සිතුවිල්ල සමඟ එය නොසලකා හැරීම පහසුයි. එය නැවත නැවතත් සැක කිරීම පහසුයි. නමුත් මේ මුළු ගනුදෙනුවේම ඇති සුන්දරම දෙය නම්, සහජ බුද්ධියට උත්සාහයක් (effort) අවශ්ය නොවීමයි. ඔබේ සහජ බුද්ධියට උත්සාහයක් අවශ්ය නැහැ. එය එතැනමයි. අද උදෑසන මඟ පෙන්වන ලද භාවනාව (guided meditation) වගේම. අත්දැකීම මෙතැනමයි. පැවැත්ම (presence) මෙතැනමයි. එය සොයා ගැනීමට හෝ එයට අනුගත වීමට (attune to) අවශ්ය නැහැ. ඉතින් සොයා ගැනීම, අනුගත වීම, පැහැදිලි කරගැනීම වැනි සියලු අදහස් සිතුවිලි.
ඉතින්, සිතුවිලි වලට යම් ගම්යතාවයක් (momentum) තිබිය හැකියි, එය එක් අතකින් අපව ඇදගෙන යන්නට උත්සාහ කරනවා. නමුත් එයවත් ඇත්තටම සිදුවන්නේ නැහැ. සමහරවිට එය අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමක් වගේ. එහෙත් ඒ සහජ බුද්ධිය එතැනමයි. ඉතින් මම හිතන්නේ අපි ඇත්තටම දක්ෂ වෙන්නේ, වඩ වඩාත් වැඩි අවස්ථාවන් වලදී අපට සහජ බුද්ධියට අනුගත විය හැකි බව හඳුනා ගැනීමට, එය සම්පූර්ණයෙන්ම විශ්වාස කිරීමට, සහ නැවත සිතුවිලි වෙත දිව යාමේ ප්රවණතාව, නැවත සැකය වෙත දිව යාමේ ප්රවණතාව, අපේ මනස තුළ අප මුහුණ දීමේ යාන්ත්රණයක් (coping mechanism) ලෙස භාවිතා කරමින් සිටි යථාර්ථයේ ව්යුහගත ආවරණය (structured overlay of reality) වෙත දිව යාමේ ප්රවණතාව අතහැර දැමීමටයි. ඇත්තෙන්ම, සියල්ල තනිවම බලාගන්නවා. එය කොතරම් ඒකීය (singular) වෙනවාද කියනවා නම්, දෝගෙන් (Dogen) එය විස්තර කරන්නේ පූර්ණ වෙහෙසීම (total exertion) ලෙසයි. එක පියවරක් යනු මුළු විශ්වයයි. එක පියවරක් යනු පැවතිය හැකි සියල්ලමයි. එයින් පිටත කිසිවක් නැහැ. කිසිවක් එම පියවරට ඇතුළු වූයේ නැහැ, කිසිවක් එයින් පිටව යන්නේත් නැහැ. එය හුදෙක් පියවරක්. එය හුදෙක් හුස්මක්. ශබ්දයේ, වර්ණයේ, අත්දැකීමේ එකම කාලාතීත (timeless) මොහොතක සම්පූර්ණ වීමක්.
ඉතින් අපි රැඩිකල් (radical) ආකාරයකින් අතහරින්න ඉගෙන ගන්නවා, සිතුවිලි වෙත නැවත යොමු වීමේ අවශ්යතාව, යම් ආකාරයක ව්යාජ අනන්යතාවයකට නැවත යොමු වීමේ අවශ්යතාව, විවිධ ආකාරවලින් වෙන්වී සිටීමට (dissociate) ඇති අපගේ නිදන්ගත ප්රවණතාවය පවා අතහැර දමන්නට ඉගෙන ගන්නවා. යම් අවස්ථාවකදී අපි දකිනවා, එය හුදෙක් ප්රවණතාවයක් (tendency) පමණක් බව. එය හරියට මෙතැන නොසිට, එතැන සිටීමට, අපේ අභ්යන්තර ලෝකයට පලා යාමට, හෝ විවිධ ද්රව්ය හා ද්රව්ය නොවන දේ, ක්රියාකාරකම් මගින් අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට ඇති ආශාවක් (urge) වගෙයි. අපේම සහජ බුද්ධියෙන් ඉවතට යාමට ඇති එම සරල ආශාව. මේ මට්ටමේදී අපේම සහජ බුද්ධිය සහ ද්වෛත නොවන පැවැත්මේ (non-dualistic presence) ස්වභාවය දෙකක් නොවේ. ඒ සියල්ල එකම දෙයයි. එය මේ දැන්, මේ මොහොතේම සම්පූර්ණයි. නමුත් එම ප්රවණතාවය, අපි මේ මොහොතේ සම්පූර්ණ ගිලීයාම (immersion), සම්පූර්ණ විසුරුවා හැරීම (dissolution) සහ සම්පූර්ණ සමීපත්වය (intimacy) වැඩි වැඩියෙන් විශ්වාස කරන විට, ටිකෙන් ටික දුර්වල වී යනවා. එය සෑම මොහොතකම කුඩා මරණයක් සහ නැවත ඉපදීමක් වගෙයි. එබැවින් උපත හා මරණය පිළිබඳ ගැටළුව විසඳෙන්නේ, ඒවා මේ පැවැත්මේ (presence) අන්යෝන්ය වශයෙන් රඳා පවතින (interdependent) අංගයන් පමණක් බව දැකීමෙනුයි.
සහජ බුද්ධිය (instinct) ගැන කරුණු කිහිපයක්, මම කතා කරන ආකාරයට පැහැදිලිව කිවහොත්, එය ඔබට සිතිය හැකි දෙයක් නොවේ. අර්ථ දැක්වීමෙන්ම (by definition), එය ඔබ සිතන දෙය නොවේ. ඉතින්, ඔබට එය තේරුම් ගැනීමේ වගකීමෙන් නිදහස්. තේරුම් ගැනීමට කිසිවක් නැහැ. ඔබට එය අර්ථ දැක්වීමට උත්සාහ කිරීමේ වගකීමෙන් නිදහස්, මන්ද අර්ථ දැක්වීමක් යනු සිතුවිල්ලක්. මම කතා කරන්නේ ඒ ගැන නොවේ. මා කතා කරන දෙයට අදාළ වන්නේ කුමන ධර්මයක් (doctrine) හෝ මතවාදයක් (dogma) දැයි සොයා බැලීමට උත්සාහ කිරීමේ වගකීමෙන් ඔබ නිදහස්. නේද? එය හොඳටම සිදුවෙනවා. විවිධ ධර්මයන් ගැන බොහෝ දේ දන්නා අය, "ආ, ඔබ කතා කරන්නේ මේ ගැනද, නැත්නම් ඒ ගැනද?" කියා අසාවි. මම කියනවා, "නැහැ, මට ඔබට තවත් සිතුවිල්ලක් දෙන්න අවශ්ය නැහැ. වෙනත් විදියකින් කිව්වොත්, ඔබට දැනටමත් තියෙන ඔළුවට තවත් ඔළුවක් එකතු කරන්න මට අවශ්ය නැහැ." එය බොහෝ විට හැඟීමක් (feel). එහි ද්වාරය (portal) නම් අභිරහසයි (mystery). ඊයේ රාත්රියේ මා කීවාක් මෙන්, ඔබේ සහජ බුද්ධිය සමඟ සැබවින්ම සම්බන්ධ වීමට හැකිවීමේ ද්වාරය නම්, මෙහි ඇති අභිරහස් ස්වභාවය, විස්මය (wonder), විස්මය (awe) සැබවින්ම දැනීමට හැකිවීමයි. සමහරවිට මිනිසුන්ට මේ ආකාරයේ දේ සඳහා සොබාදහම (nature) ගැඹුරු උත්ප්රේරකයක් වන්නේ මේ නිසා විය හැකියි. සොබාදහම, අප එහි ඇති දේ සැබවින්ම දකින විට, දැනෙන විට, සුවඳ බලන විට, ඉතා ඉක්මනින් විස්මයේ අත්දැකීම ගෙන එනවා.
Original Source (Video):
Title: Confronting the Shadow
https://youtu.be/FcHBl15Wfhk?si=oTZfcFBY9_wbFxir
වගකීම් සීමා කිරීම්
මෙම බ්ලොගයෙහි බෙදා හරින ලද පරිවර්තන, මුලින් ඉංග්රීසියෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද ධර්ම සාකච්ඡා/ලේඛන මත පදනම් වේ. මෙම ඉගැන්වීම් පුළුල් ප්රේක්ෂක පිරිසකට වඩාත් ප්රවේශ විය හැකි වන පරිදි, AI (ChatGPT සහ Gemini AI) ආධාරයෙන් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත.
මුල් සාකච්ඡාවල/ලේඛනවල අර්ථය සහ හරය සුරැකීමට සැලකිලිමත් වී ඇතත්, පරිවර්තනවල දෝෂ හෝ සාවද්යතා තිබිය හැකි බව කරුණාවෙන් සලකන්න. මෙම පරිවර්තන යහපත් අභිප්රායෙන් පිරිනමනු ලැබුවද, මුල් ඉගැන්වීම්වල ගැඹුර හෝ සියුම් බව සම්පූර්ණයෙන් ග්රහණය කර ගැනීමට ඒවාට නොහැකි විය හැකිය.
මෙම බ්ලොගය, මුල් කථිකයා විසින් ප්රකාශ කරන ලද කිසියම් විශේෂිත පෞද්ගලික මතයක් ප්රවර්ධනය කිරීමට හෝ අනුමත කිරීමට අපේක්ෂා නොකරයි. අන්තර්ගතය බෙදා හරිනු ලබන්නේ ධර්මය පිළිබඳ මෙනෙහි කිරීම සහ ගැඹුරු අවබෝධය දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් පමණි.
%20(22).jpg)


Comments
Post a Comment