ඔබේ අවධානය තිබෙන්නේ කොතැනද? | Angelo Dilullo
මම මගේ පොතේ සඳහන් කළා වගේ, අවධානය (Attention) කියන්නේ අවබෝධය හෙවත් පිබිදීම (Waking up) සඳහා ඔබට තිබෙන අමුද්රව්යයයි. ඒ වගේම විමර්ශනය (Inquiry) සඳහාත්, අද්වෛත විමර්ශන (Non-dual contemplations) සඳහාත් යොදාගන්න තියෙන අමුද්රව්යය මෙයයි. අවධානයත් එක්ක වැඩ කරන්න පුළුවන් ඉතා සරල, පහසු, ඕනෑම වෙලාවක කරන්න පුළුවන් ප්රවේශයක් මේක. ඉතින්, ඔබ මේකට සවන් දෙනවා නම් හෝ නරඹනවා නම්, නිකම්ම සංකල්පීය මට්ටමකින් අහගෙන ඉන්නවාට වඩා, මේ කියන දේ ඒ වෙලාවෙම අනුගමනය කළොත් ඔබට විශාල ප්රතිඵලයක් ලබාගන්න පුළුවන් වේවි.
ඒ නිසා මේ කියන දේ ඒ විදිහටම අනුගමනය කරලා ක්රියාවට නංවන්න. ඉතින්, මුලින්ම ඔබ, ඔබෙන්ම අහන්න: "දැන් මගේ අවධානය තියෙන්නේ කොහෙද?" කියලා. ඊට පස්සේ ඔබේ මනස නිහඬ වෙන්න දෙන්න. මම මේකෙන් අදහස් කරන්නේ, ඔබ "දැන් මගේ අවධානය තියෙන්නේ කොහෙද?" කියලා අහනකොට, මම කියන්නේ නැහැ ඔබ ඒ ගැන විශ්ලේෂණය (Analyze) කරන්න පටන් ගන්න ඕනේ කියලා, නැත්නම් අවධානය ගැන හිතන්න ඕනේ කියලා, එහෙමත් නැත්නම් අවධානය තියෙන්නේ කොතැනද කියලා කල්පනා කරන්න ඕනේ කියලා.
මුලදී සමහර අයට මේක අභියෝගාත්මක වෙන්න පුළුවන්. දවස පුරාම සිද්ධ වෙන්නේ ඒකනේ. මට වයස අවුරුදු 20 දී විතර කවුරුහරි මේ දේ කරන්න කිව්වා නම්, මට විශ්වාසයි මගේ මනස එකපාරටම හිතන්න පටන් ගනීවි: "මගේ අවධානය කොහෙද? ආ.. මගේ අවධානය හැම තිස්සෙම මෙතැන තියෙනවනේ. මම හැම තිස්සෙම අවධානයෙන් ඉන්නේ. මම ජීවත් වෙන ලෝකය ගැන මම අවධානයෙන් ඉන්නේ. මම ශරීරයක් ඇතුළේ ඉන්න බවත්, මගේ වටේ දේවල් සිද්ධ වෙන බවත් මම අවධානයෙන් ඉන්නේ..." ඔන්න ඔය වගේ සිතිවිලි ධාරාවක් ගලාගෙන ඒවි. ඉතින්, ඇත්තටම මම යෝජනා කරන්නේ ඒක නෙවෙයි. මම යෝජනා කරන්නේ: නිකම්ම කුතුහලයකින් යුතුව "මගේ අවධානය කොහෙද?" කියලා අහන්න, ඊට පස්සේ නිකම්ම බලන්න. නිරීක්ෂණය කරන්න. ඇත්තටම ඔබට බලන්න උත්සාහ කරන්න ඕනේ නැහැ; ඒක දැනටමත් එතැන තියෙන්නේ. ඔබේ අවධානය කොහෙද? දැන්, මේ ප්රශ්නය ඇහුවම යම්කිසි හිස්තැනක් (Gap) විවෘත වෙනවා නම්, එතැනින් නවතින්න. ඒ ඇති.
අපි පුහුණුවීම් ගැන කතා කරනකොට—ඒ කියන්නේ "ආධ්යාත්මික පුහුණුවීම්" (Spiritual practices), විදර්ශනා පුහුණුවීම් (Insight practices) ගැන—මිනිස්සු කරන ලොකුම වැරැද්ද තමයි, ඔවුන් ඒවා අවශ්ය ප්රමාණයට වඩා සංකීර්ණ කරගැනීම. ඒක තමයි මිනිස්සු කරන පළවෙනි, දෙවැනි සහ තුන්වැනි වැරැද්ද. මට විශ්වාසයි මමත් ඒ දේම කළා. ඔව්, යම් විදිහකට බලන්න, යම් විදිහකට විමසන්න, සංකල්පවලින් එහාට ගිහින් විමසන්න දෙන උපදෙස්—ඒවා අපැහැදිලි දේවල් නෙවෙයි. ඒවා යොමු කරන්නේ බොහොම ගුප්ත දේකටත් නෙවෙයි. ඒවා යොමු කරන්නේ දැනටමත් ඔබේ අත්දැකීම තුළ පැහැදිලිවම තියෙන දෙයකට. හැබැයි පුංචි කොන්දේසියක් තියෙනවා: විශ්ලේෂණය කරන්න එපා. මේක සංකීර්ණ කරගන්න එපා, මොකද මේක සංකීර්ණ දෙයක් නෙවෙයි. සත්යය සාක්ෂාත් කර ගැනීම (Realization) සංකීර්ණ නැහැ. අවබෝධය හෙවත් නිර්වාණය (Enlightenment), අද්වෛත අවබෝධය, සාක්ෂාත් කර ගැනීම, අනාත්ම (Anatta)—මේ අවබෝධයන් සංකීර්ණ නැහැ. ඇත්තටම ඒවා ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්.
ඉතින් ඔව්, ඒක තමයි පළවෙනි උගුල: දේවල් ඕනවට වඩා සංකීර්ණ කරගැනීම. ඒ නිසා, ඔබ ඔබෙන්ම ඇහුවොත් "දැන් මගේ අවධානය තියෙන්නේ කොහෙද?" කියලා, ඒ වගේම ඒ ප්රශ්නය යොමු කරන තැන ඔබට රැඳෙන්න පුළුවන් නම්—ඒ කියන්නේ යම් අර්ථයකින් නැවත ඔබ වෙතටම, නැත්නම් ඔබට දැනෙන ඔබේ පැවැත්මට ඉතාම ආසන්න තැනට—ඒක ඉතාම හොඳයි. එතැන රැඳෙන්න. දකින්න, අවධානය කියන්නේ ඒ රැඳීමටමයි කියලා. රැඳීම කියන්නේ අවධානයටයි. ප්රශ්නය කියන්නෙත් ඒකමයි. කුතුහලය කියන්නෙත් ඒකමයි. ඔබ කියන්නෙත් ඒකමයි. විද්යමාන බව (Presence) කියන්නෙත් ඒකමයි. මේ හැම දෙයක්ම එකම දෙයක්. ඒ නිසා එතැන රැඳෙන්න. ඒ ඇති. මේ පෙන්වා දීමෙන්, මේ වීඩියෝ එකෙන් ඔබ වෙන මුකුත් ලබාගත්තේ නැතත්, ඒ ටික හොඳටම ප්රමාණවත්. ඔබට පුළුවන් නම් ඒ හිස්තැන (Gap) තුළ රැඳිලා ඉන්න, ඒකට පුළුවන් ඔබව ගොඩක් දුර අරගෙන යන්න. ඇත්තටම ඒකට පුළුවන් ඔබව සම්පූර්ණ ගමනම අරන් යන්න. නැවතත් කියනවා නම්, ඒක ඇත්තටම තමන් යැයි අල්ලාගත් සිතිවිල්ලක් සහ තමන් යැයි අල්ලාගත් තවත් සිතිවිල්ලක් අතර තියෙන හිස්තැනක්.
ඉතින්, දැන් ඔබේ අවධානය තියෙන්නේ කොහෙද? දැන් මම මේකට තව පොඩි දෙයක් එකතු කරනවා, තවත් ප්රශ්නයක් නෙවෙයි, මට ඕනේ පොඩි රාමුවක් එකතු කරන්න—මේක ආයෙත් විශ්ලේෂණය කරන්න නෙවෙයි, මේක කරන්න අමාරුයි වගේ දැනෙනවා නම්, ඒ බර අඩු කරන්නයි මම මේක දෙන්නේ. සමහර අයට මේක අමාරු දෙයක් නෙවෙයි; මේක හරිම විනෝදජනක, ස්වභාවික හෝ සැනසිලිදායක දෙයක් වේවි. විශේෂයෙන්ම ඔබ ගොඩක් භාවනා කරලා තියෙනවා නම්, සංකල්පවලින් තොර පිවිතුරු අත්දැකීම් (Non-conceptual pure experience), විද්යමාන බව වගේ දේවල් අත්විඳලා තියෙනවා නම්, මේක බොහොම සරල, වින්දනීය දෙයක් වේවි. හැබැයි මේක අමාරු නම්, ඒකත් කමක් නැහැ. ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ නැහැ ඔබට එතෙර වෙන්න බැහැ කියලා. ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ නැහැ ඔබට වෙනස් වෙන්න බැහැ කියලා. මායාවන් අතහරින්න බැහැ කියලා අදහස් වෙන්නෙත් නැහැ. ඒකෙන් කියවෙන්නේ සිතිවිලිවලට ඔබව බැඳලා තියාගන්න තියෙන බලය බිඳින්න ඔබ තාම පටන් ගත්තේ නැහැ කියන එකයි—එහෙමත් නැත්නම් පටන් ගත්තත් තාම ඒක තදට අල්ලගෙන ඉන්නවා ඇති. ඒක කමක් නැහැ. පුහුණුවීම වැදගත් වෙන්නේ එතැනටයි.
ඉතින් මම ඔබට දෙන්න යන මේ සරල රාමුව, මේක සංකීර්ණ දෙයක් නෙවෙයි කියලා තහවුරු කරන්න දෙන දෙයක්. ඒ වගේම මේක මනස පැත්තකින් තියන්න උදව්වක්, මොකද මෙතැන විශ්ලේෂණය කරන්න දෙයක් නැහැ. රාමුව බොහොම සරලයි. ඔබට ඉන්ද්රිය දොරටු (Sense gates) පහක් සහ එක් මනෝ දොරටුවක් (Cognition gate) තියෙනවා. බුදු දහමේ විස්තර කෙරෙන විදිහට මේවා ආයතන හයක් නැත්නම් දොරටු හයක් විදිහට හඳුන්වන්න පුළුවන්, නේද?
රසය (Taste). පැහැදිලිවම, ඔබ මොනවා හරි බොනවා නම්, කනවා නම්, කෝපි එකක් බොනවා නම්, එතැන රසය පිළිබඳ අත්දැකීමක් තියෙනවා. ඒක ස්වාධීනව පවතිනවා.
ගන්ධය (Smell). මේ වෙලාවේ මට නම් විශේෂ සුවඳක් දැනෙන්නේ නැහැ. සමහර විට ඔබට ඉතා සියුම් ඝ්රාණ ඉන්ද්රියක් (Sense of smell) තියෙනවා වෙන්න පුළුවන්; ඔබට හැම වෙලාවෙම සුවඳ දැනෙනවා ඇති. සමහර විට මේ වෙලාවේ ඔබට සුවඳක් දැනෙනවා ඇති: ඔබේම කොලෝන් සුවඳ, පර්ෆියුම්, අවට තියෙන මල් සුවඳ, හඳුන්කූරු සුවඳ, කවුද දන්නේ? ඒක පිවිතුරු අත්දැකීමක්. ඒ දෙකයි.
ස්පර්ශය (Touch), එහෙමත් නැත්නම් සංවේදනය, කායික සංවේදනය. යම් මතුපිටක් අතගාලා බලන්න. ඒ සංවේදනය නිරීක්ෂණය කරන්න. බලන්න, ඒකට "සංවේදනය" කියලවත් ලේබල් කරන්න අවශ්ය නැහැ කියලා. ඒක ස්වාධීනව පවතිනවා.
ශබ්දය (Sound). ඔව්, පැහැදිලිවම මොකක් හරි ශබ්දයක් තියෙනවා. මගේ කටහඬ, නැත්නම් ඔබ අවට තියෙන වෙනත් ශබ්ද. සමහර විට විදුලි උපකරණයක හම් (Hum) එකක්, ඒසී එකක්, හීටරයක්, ෆෑන් එකක්, වාහන සද්දයක් වෙන්න පුළුවන්. නිකම්ම ඒක නිරීක්ෂණය කරන්න. ඔබ ඒක දකිනවාද? ඔබේ අවධානය තියෙන්නේ එතැනද? එච්චරයි. අවධානය තියෙන්නේ ශබ්දය තුළ.
ඉතින් පංචේන්ද්රියයන්ගෙන් තව එකක් ඉතුරුයි: දෘශ්ය අත්දැකීම (Visual experience). අනිත් ඒවට වඩා මේක නිසා මනස ඉක්මනින්ම දේවල්වලට ලේබල් ගහන්න පෙළඹෙනවා. නැත්නම් මුලින්ම බලද්දී හරිම ඝන ද්රව්යයක් වගේ පේන්න පුළුවන්. හැබැයි මේකත් නිකම්ම දත්ත (Data) ටිකක් විතරයි: වර්ණ, හැඩතල, රේඛා වගේ දේවල්. අපිට මේකට නිකම්ම දර්ශනයක් (Scenery) කියලා කියන්න පුළුවන්. සමහර විට ඔබ තිරයක් (Screen) දිහා බලාගෙන ඉන්නවා ඇති, නැත්නම් මේක අහන ගමන් වටපිටාවේ තියෙන ගස්, ගොඩනැගිලි, කාර් වගේ වස්තූන් දිහා බලනවා ඇති. හැබැයි ඇත්තටම ඒවා වර්ණවලට වඩා දෙයක්ද?
අලුත ඉපදුණු බබෙක්ගේ, නැත්නම් සතියක් වයස ඇස් ඇරලා වටපිට බලන බබෙක්ගේ උපමාව පාවිච්චි කරන්න මම කැමතියි. ඔබ හිතනවාද ඒ දරුවාට වස්තූන් පේනවා කියලා? ඇත්තෙන්ම ඔබ කියයි "ඔව්, පේනවානේ. එයාට තද රතු එළියක් පෙනුණොත් එයා ඒක දකිනවා" කියලා. නමුත් ඒ බබාට ඒක වස්තුවක් (Object) වෙනවාද? ඔබට පේනවාද? අපි කොච්චර ඉක්මනට අපේ අත්දැකීම අනිත් අය මතට, සත්තු මතට, පොඩි දරුවන් මතට ආදේශ කරනවාද (Extrapolate) කියලා බලන්න. "ආ, ඒ බබාට අරතන වස්තුවක් පේනවා." නැහැ, එහෙම එකක් නැහැ. එතැන වස්තුවක් නැහැ. ලේබල් නැහැ. ඇත්තටම වර්ණ කියලවත් කියන්න බැහැ, මොකද එයා වර්ණ වෙන් කරලා හඳුනන්නේ නැහැ. ඒ මොකක්ද කියලා එයා දන්නේ නැහැ. ඒක නිකම්ම පිවිතුරු දර්ශනයක් අත්විඳිනවා විතරයි. ඇත්තටම එයා ඒක අත්විඳිනවා කියන්නත් බැහැ; ඒක නිකම්ම පිවිතුරු දර්ශනයක් විතරයි. ඒ බබාට, විශේෂයෙන්ම සතියක් වයස බබෙක්ට, ස්වයං-අවබෝධයක් නැත්නම් "මම" කියන හැඟීමක් (Self-awareness sense) නැහැ. ඒක නිකම්ම පිවිතුරු දර්ශනයක්. ඉතින් ඒක තමයි පස්වෙනි ඉන්ද්රිය.
ඊළඟට, විඤ්ඤාණය (Consciousness). මොකක්ද මේ විඤ්ඤාණය කියන්නේ? මම ඔබෙන් ඇහුවොත්, "දැන් මතු වෙන සිතිවිල්ල මොකක්ද?" කියලා, ඔබ ඔබෙන්ම ඒක අහලා බැලුවොත්—ඇත්තටම බැලුවොත්—ඔබ බලන ඒ අවකාශය, නැත්නම් ඔබ බලනවා යැයි හැඟෙන ඒ ස්ථානය තමයි විඤ්ඤාණය කියන්නේ. ඒ වගේම "ඔබ" කියන හැඟීම තියෙන්නෙත් එතැනයි. ඔබ යම්කිසි වෙන් වූ කෙනෙක් කියලා, ස්ථිර කෙනෙක් කියලා, සමහර විට විශාල, අනන්ත කෙනෙක් කියලා, එහෙමත් නැත්නම් හැම දෙයක්ම ආවරණය කරගෙන ඉන්න "මම වෙමි" (I am) කියන පිවිතුරු හැඟීමක්, එහෙමත් නැත්නම් ලබාගන්න පුළුවන් ඉතාම ආසන්නතම අත්දැකීම කියලා හැඟීමක් තියෙනවා නම්... අන්න ඒක තමයි විඤ්ඤාණය. අපට තියෙන ඉතාම ආසන්නතම අත්දැකීම—මේක මම කියන විදිහ ගැන පරිස්සම් වෙන්න ඕනේ. අද්වෛත අවබෝධයත් එක්ක මේක ටිකක් වෙනස්, මොකද ඒක මානයන්ගෙන් තොරයි (Non-dimensional). නමුත් යම්කිසි මධ්යස්ථානයක්, "මම" කියන හැඟීමක්, කෙනෙක්, "ඔබ" හෝ "මම" කියන හැඟීමක් තියෙනවා නම්, විඤ්ඤාණය තමයි එහි... එහි මධ්යස්ථානය වගේ දෙයක්. අපි කියමු, ඔබ මේ තොරතුරු ලබාගන්නේ අන්න ඒ ස්ථානයේ ඉඳලා කියලා. සිතිවිලි පහළ වෙන්නේ අනිවාර්යයෙන්ම එතැනයි.
ඔව්, ඒක තමයි විඤ්ඤාණය. ඉතින්, ඔබේ අවධානය මේ කියන තැන් හයෙන් එකක තියෙන්න පුළුවන්. ඔබට පුළුවන් නම් තව එකක් හොයාගන්න, මට කියන්න. මෙතැනදී අපේ සංකල්පීය මනස වැඩ කරන විදිහ හරිම පැහැදිලි වෙනවා. මනසට ලේසියෙන්ම කියන්න පුළුවන්, "ම්ම්.. සමහර විට මම අත්විඳලා නැති තව අවකාශයක් ඇති..." කියලා. ආයෙත් මේක සංකීර්ණ වෙලා, කෑලි කෑලිවලට කඩලා අර්ථ දක්වන්න පටන් ගන්න පුළුවන්. ෂුවර්, හැබැයි ඒකත් සිතිවිල්ලක්නේ. සිතිවිල්ලක් තියෙනවා කියන්නේ... එහෙම වෙනවා නම් ඔබේ අවධානය තියෙන්නේ විඤ්ඤාණය තුළයි. ඔය හයෙන් එකක්. එච්චරයි. ඇත්තටම සිද්ධ වෙන්නේ එච්චරයි. සිතිවිලි විසින් තමන්ට අයිති ප්රමාණයට වඩා විශාල බල ප්රදේශයක් තමන්ගේ කියලා අයිතිවාසිකම් කියන එක (Claim) විතරයි වෙන්නේ.
ඉතින් ඔව්, මම "දැන් ඔබේ අවධානය තියෙන්නේ කොහෙද?" කියලා අහනකොට, පුහුණුවීමේ මුල් කාලයේදී—කිසියම් පිබිදීමක් (Awakening) හෝ අනන්යතාවයේ වෙනසක් (Shift in identity) වෙන්න කලින්—බොහෝ විට අවධානය තියෙන්නේ විඤ්ඤාණය තුළයි. ඔබ විටින් විට ඉන්ද්රියන් වෙතට මාරු වෙලා, ආයෙත් එළියට එනවා වෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම මම කිව්වොත්: "යමක් දිහා හොඳට බලන්න, හරියට ඔබ ඒක මොකක්ද කියලා තේරුම් ගන්න උත්සාහ කරනවා වගේ"—උදාහරණයකට ඔබට නොතේරෙන භාෂාවකින් බිත්තියක ලියලා තියෙන අකුරු වගයක් දිහා බලනවා වගේ, හරිද? නැත්නම් ලස්සන චිත්රයක් දිහා බලනවා වගේ. ඔබ ඒකෙන් වශී වෙලා ඉන්න පුළුවන්, හැබැයි ඔබ නිරීක්ෂණය කළොත්, එතැන තාමත් විශ්ලේෂණයක් සිද්ධ වෙනවා. ඔබේ අවධානය පොඩ්ඩකට අර දෘශ්ය අත්දැකීම වෙතට, ඉන්ද්රිය වෙතට වැටෙනවා, ආයෙත් සිතිවිලිවලට මතු වෙනවා. ඔබ ඉන්ද්රිය ක්ෂේත්ර තුළ ඉඳගෙන අද්වෛත විමර්ශන කරන්න උත්සාහ කරන තරමට, මේක වඩාත් පැහැදිලි වේවි. සමාවෙන්න.
ඉතින්, ඔබේ අවධානය කොහෙද? ඔබ ඒකට නිගමනයක් දෙන්න අවශ්ය නැහැ. ඒක තියෙන තැනක තියෙන්න දෙන්න. ඉන්ද්රිය ක්ෂේත්ර අතර ඒක ස්වභාවිකව මාරු වෙනවා නම්, එහෙම වෙන්න දෙන්න. කොහොමත් ඒක එහෙම වෙනවා. සමහර විට ටික වෙලාවකට ඔබට කය ගැන හොඳටම දැනේවි. ඊට පස්සේ අහඹු සිතිවිල්ලක් එන්න පුළුවන්: "ආ, මම කෑවොත් හොඳයිද දන්නේ නෑ..." වගේ. මේක වැඩ කරන්නේ එහෙමයි. මේක හරිම සරලයි. අවධානය මතු වෙන තැනක මතු වෙන්න දෙන්න. ඒක නිරීක්ෂණය වෙන්න දෙන්න. මේකෙ තියෙන සරලකම තුළින්, ඔබට කිසිම සංකීර්ණ හෝ ගුප්ත (Mystical) දෙයක් කරන්න අවශ්ය නැහැ කියන විශ්වාසය ගොඩනඟා ගන්න. නිකම්ම මෙතැන රැඳෙන්න. මේක තමයි විද්යමාන බව (Presence). එය විසින්ම එයව පැහැදිලි කරගනීවි.
Original Source (Video):
Title: Where Is Your Attention?
https://youtu.be/kGgKF-nvP6s?si=jtoAQRDhqUy0VtE4
වගකීම් සීමා කිරීම්
මෙම බ්ලොගයෙහි බෙදා හරින ලද පරිවර්තන, මුලින් ඉංග්රීසියෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද ධර්ම සාකච්ඡා/ලේඛන මත පදනම් වේ. මෙම ඉගැන්වීම් පුළුල් ප්රේක්ෂක පිරිසකට වඩාත් ප්රවේශ විය හැකි වන පරිදි, AI (ChatGPT සහ Gemini AI) ආධාරයෙන් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත.
මුල් සාකච්ඡාවල/ලේඛනවල අර්ථය සහ හරය සුරැකීමට සැලකිලිමත් වී ඇතත්, පරිවර්තනවල දෝෂ හෝ සාවද්යතා තිබිය හැකි බව කරුණාවෙන් සලකන්න. මෙම පරිවර්තන යහපත් අභිප්රායෙන් පිරිනමනු ලැබුවද, මුල් ඉගැන්වීම්වල ගැඹුර හෝ සියුම් බව සම්පූර්ණයෙන් ග්රහණය කර ගැනීමට ඒවාට නොහැකි විය හැකිය.
මෙම බ්ලොගය, මුල් කථිකයා විසින් ප්රකාශ කරන ලද කිසියම් විශේෂිත පෞද්ගලික මතයක් ප්රවර්ධනය කිරීමට හෝ අනුමත කිරීමට අපේක්ෂා නොකරයි. අන්තර්ගතය බෙදා හරිනු ලබන්නේ ධර්මය පිළිබඳ මෙනෙහි කිරීම සහ ගැඹුරු අවබෝධය දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් පමණි.
.jpg)


Comments
Post a Comment