සිත මෙතැනින් නතර වේ | Angelo Dilullo

Click Play for the Original English Video.

සිත මෙතැනින් නතර වේ | Angelo Dilullo

ඔබට අවබෝධයක් (awakening) ලැබුණාද නැද්ද යන්න, ඔබ ඒ ගැන කනස්සලු වෙන තරමට මට නම් වැදගත් කාරණයක් නෙවෙයි. මම මේ විදිහට කතා කරන එකේ පොදු අතුරු ප්‍රතිඵලයක් තමයි ඒක, නේද? අවබෝධය ගැන සහ ඒ වගේ දේවල් ගැන කතා කරනකොට, මිනිස්සු, "මට අවබෝධයක් ලැබුණාද? තාම නැද්ද? ඒ සිදුවීම අවබෝධයද? මම දැන් අවබෝධයෙන්ද ඉන්නෙ? මම ඒ නිර්ණායක සපුරනවාද?" වැනි අදහස් වල පැටලෙනවා.

දැන්, මම ඒ ගැන කතා කරන නිසා, එහෙම නැත්නම් වෙන කවුරුහරි ඒ ගැන කතා කරන නිසා, නැත්නම් ඒ ගැන කියවන නිසා, ඒ වගේ දෙයක් වෙනවා කියලා මට හොඳටම තේරෙනවා, නේද? එහි එක් ප්‍රතිඵලයක් තමයි, ඔබේ මනස ඒක අල්ලගෙන මෙහෙම අහන්න පටන් ගන්න එක: "මට ඒක සිද්ධ වුණාද? නැද්ද? මම කොහොමද ඒකට තවත් ළං වෙන්නෙ? මම කොහොමද ඒකට අවදි වෙන්නෙ? මම කොහොමද මොකක් හරි කරන්නෙ? ඒක ඉබේම හෙළිදරව් වෙන්න මම අතහරින්න ඕන දේවල් කොහොමද අතහරින්නෙ?" ඔබේ මනස උපාය මාර්ගයක් හොයන්න උත්සාහ කරන එක සාමාන්‍ය දෙයක්, නේද? ඒ වගේම, මේ අවස්ථාවේදී අවබෝධය වැනි කුමක් හෝ දෙයක් සම්බන්ධයෙන් තමන් ඉන්නේ කොතැනද කියා සොයා බලන්නත් එය උත්සාහ කරනවා. මේක වෙනත් දේවල් එක්ක වෙන්නෙ නෑ කියනවා නෙවෙයි, නේද? ඔබේ අත්දැකීම දෙස බලන්න; ඔබට එය පෙනේවි. මේක තමයි සිතුවිලි වල ස්වභාවය, නේද? එය සම්බන්ධතා ගොඩනගනවා. හේතුඵල සොයනවා. එය ස්වභාවයෙන්ම සොයායන දෙයක්. එය වෙනස් දෙයක්, වෙනත් දෙයක්, ලොකු දෙයක්, මොකක් හෝ දෙයක් සොයනවා. ඒක තමයි සිතුවිලි වල ස්වභාවය.

නමුත් අවබෝධය සම්බන්ධයෙන් නම්, ඔව්, එය මෙහෙම අහන්න පටන් ගන්නවා, "හේයි, මට ඒ පෙරළිය වුණාද? මට ඒ පෙරළිය වුණාද කියලා විශ්වාස නෑ. මට ඒ පෙරළිය වුණේ නැත්නම් මම මොකද කරන්නෙ? මම වෙනස් විදිහකට භාවනා කරන්න ඕනෙද? මට ඒ පෙරළිය වුණාද කියලා මම දන්නෙ නැත්නම්, ඒත් ඒක දැනටමත් වෙලා නම්, මගේ ජීවිතේ ඉතුරු කාලෙම ඒක නොදැනම ගත කරන්න වුණොත්? අම්මෝ, ඒක නම් කොච්චර නරක දෙයක් වෙයිද, නේද?"

මට මෙතනදි පෙන්වා දෙන්න අවශ්‍ය දේ තමයි, බොහෝ වෙලාවට කෙනෙකුට අවබෝධයක් ලැබුණාද නැද්ද කියන එක ගැන, ඒ අය හිතන තරම් මම පොඩ්ඩක්වත් හිතන්නෙ නෑ කියන එක. ඇත්තටම මම ඒ ගැන කිසිම තැකීමක් කරන්නෙ නෑ. මොකද මේ මොහොතේ සිදුවන දේ—මේ අන්තර්ක්‍රියාව, මේ හුවමාරුව—ඇත්තටම මේ මොහොතෙන් පිට කිසිම දෙයකට සම්බන්ධයක් නෑ. ඉතින් ඒක වැදගත් නෑ. එක අතකින් මට කියන්න පුළුවන්, අවබෝධය සිදුවෙමින් පවතින්නේ මේ දැන්, හැම වෙලාවෙම. හැමදාම, හැමදාම, හැමදාම. මේ දැන්, මේ දැන්, මේ දැන්. ඉතින්, "ඒක පස්සෙ වෙයිද? කවදා වෙයිද?" වගේ සිතුවිල්ලක් කියන්නෙ නිකම්ම නිකම් සිතුවිල්ලක්. ඒක සිතුවිල්ලක් විතරයි, නේද?

මම කතා කරන අවබෝධය කියන්නෙ, ඒ සිතුවිලි ඔබ ගැන නොවන බව ඔබ දකින මොහොතයි. නැත්නම් ඊට වඩා හොඳ විදිහකට කිව්වොත්: ඒ සිතුවිලි, නිතරම ප්‍රශ්නයක් හප හපා ඉන්න උත්සාහ කරන—එනම්, අවබෝධය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය, නැත්නම් කවදාද කියන ප්‍රශ්නය, නැත්නම් "ඒක වුණාද නැද්ද?" කියන ප්‍රශ්නය—පෙනෙන්නට තිබෙන ඒ යාන්ත්‍රණය, ගොඩක් වෙලාවට පෞද්ගලිකව දැනෙනවා. ඒක ඔබ වගේ දැනෙනවා. "මට ඇත්තටම දැනගන්න ඕනෙ. මට ඇත්තටම දැනගන්නම ඕනෙ," නැත්නම්, "මට ඇත්තටම හරිම ව්‍යාකූලයි." අංක එක, ඒක සිතුවිලි එකතුවක් බව දැකීම—ඒක තමයි පළවෙනි කොටස. ඒක නිකම්ම සිතුවිලි බව දැකීම, නේද? "හ්ම්, මම දන්නෙ නෑ" කියලා කියන සිතුවිලි එනවා. ඔබ දන්නෙ නැද්ද? ඔබ දන්නෙ නෑ කියන එක ඇත්තක්ද? නේද? ඔබ කොහොමද ඒක හොයාගන්න යන්නෙ?

බලන්න, ඒ හැම සිතුවිල්ලක්ම මේ දැන් ආපස්සට යොමු වෙන යමක් තියෙනවාද? ඒ විශ්වාස, සිතුවිලි, සංජානන, උපකල්පන, පැකිලීම්, කලකිරීම්, අපේක්ෂා—හිතන්න ඒ ඔක්කොම පස්සට යොමු වුණු ඊතල කියලා, නේද? මොකද ඒවා කියනවා ඒවා ඔබ ගැන කියලා. ඒවා ඔබේ සිතුවිලි, ඔබේ විශ්වාස, ඔබේ කනස්සලුකම්, ඔබේ කලකිරීම් වගේ දැනෙනවා. ඒ ඊතලය දිගේ ආපස්සට යන්න. ඒවා ඇත්තටම එතැන තියෙන දෙයකට යොමු වෙනවාද, එහෙම නැත්නම් ඒවා වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම සිතුවිලි විතරද? මේකෙ යතුර තියෙන්නෙ එතැන, නේද? බලන්න, ඔබට ආරාධනා කරන්නේ එපමණක් කරන්නයි. ඔබට ආරාධනා කරන්නේ සිතුවිලි වල පැටලිලා, "මට අවබෝධයක් ලැබුණාද? මට අවබෝධයක් ලැබුණේ නැද්ද?" එහෙමත් නැත්නම්, "මට දැන් එකක් ලැබෙයිද?" කියලා අහන්න නෙවෙයි. සිතුවිලි වල පැටලෙන්න එපා. ඒවා ඒ හැටියෙන්ම දකින්න: ඒවා සිතුවිලි. ඊට පස්සෙ හොයලා බලන්න: ඒවා ආපස්සට යමකට යොමු වෙනවාද? ඒ සිතුවිලි ඇත්තටම යමක් ගැන සඳහන් කරනවාද? සැබෑ යමක්, ස්ථිර යමක්, කේන්ද්‍රීය යමක්, ඔබට සොයාගත හැකි යමක් ගැනද? එසේත් නැත්නම් ඒවා ඒ ගැන යෝජනා කරනවා විතරද? එතැන බලන්න.

මේකෙන් ඔබේ මනස නතර වෙනවා නම්, හොඳයි. ඔබේ මනස නතර වෙන්න කලින්, ඒක ඔබේ මනස ව්‍යාකූල කරන්න පුළුවන්. "ආ, මේක හරිම ව්‍යාකූලයි. එයා මොනවා ගැනද කතා කරන්නෙ කියලා මට තේරෙන්නෙ නෑ," ආදී වශයෙන් ඔබ සිතනවා ඔබටම පෙනෙන්න පුළුවන්. ඒක කමක් නෑ. ඒ සිතුවිලි වලටත් ඒ දේම කරන්න. ආපසු හැරිලා බලන්න: ඒ සිතුවිලි ආපස්සට යමකට යොමු වෙනවාද? ඔබ ව්‍යාකූලත්වයෙන් එහාට ගියාම—ව්‍යාකූලත්වය කියන්නෙ මනස "මම ව්‍යාකූල වෙලා, මට යොමු වෙන්න දෙයක් හොයාගන්න ඕන" කියලා කියන එක විතරයි. ඒ කියන්නෙ සිතුවිලි, නේද? "මට යොමු වෙන්න සිතුවිලි ටිකක් හොයාගන්න ඕන." මම ඔබට කියන්නෙ, ඔබට ඒවා අවශ්‍ය නෑ. ඔබට අවබෝධය ගැන කතා කරන්න ඕන නම්, අපි සිතුවිලි ගැන සඳහන් නොකර ඉන්න කතා කරමු. ඉතින්, ව්‍යාකූලත්වය කියන්නෙ මනස යම්කිසි දෙයක් අල්ලාගන්න උත්සාහ කරන එක විතරක් බව දකින්න. ඒකට අල්ලා නොගෙන ඉන්න අවසර දෙන්න, නැත්නම් අල්ලාගන්න අවසර දීලා අල්ලාගන්න දෙයක් හොයාගන්න අවශ්‍ය නෑ කියන එකට අවසර දෙන්න. සිතට ඒක කරන දේ කරන්න ඉඩ දෙන්න. ඒකට විකාර සිතුවිලි මවන්න ඉඩ දෙන්න. බිය උපදවන සිතුවිලි මවන්න ඉඩ දෙන්න. මොනවා වුණත් කමක් නෑ. නේද? ඒ දේ වෙන්න ඉඩ දෙන්න.

ඊට පස්සෙ සාමාන්‍යයෙන්, ඔබ ඒකට ඉඩ දීලා මේවා සිතුවිලි බව දැක්කට පස්සෙ, ව්‍යාකූලත්වයෙන් එහාට ඊළඟ පියවර තමයි මනස එක්කො නතර වෙනවා, නැත්නම් ඇත්තටම නිශ්ශබ්ද වෙනවා. ඒ සිතුවිලි ආපස්සට යමකට යොමු වෙනවාද කියලා බලන්න ඔබ ආපස්සට හැරෙනකොට, මොකද වෙන්නෙ? ඒ ප්‍රශ්නෙට උත්තර දෙන්න ඔබට සිතුවිල්ලක් අවශ්‍ය නෑ. ඒ ප්‍රශ්නෙට උත්තර දෙන්න හදන තවත් සිතුවිල්ලක් මතු වුණොත්, ආයෙත් පටන් ගන්න. ආපහු එන්න. මනසට යමක් මෙතැන තියෙන්න ඕන විදිහට කිසිම දෙයක් මෙතැන නෑ කියලා දකින්න. සංකල්පීයව ගත්තොත්, මේක තමයි සංකල්ප වල අවසානය. ඉතින් ඔබ හරියට ඒ පදික වේදිකාවේ කෙළවරින් එහාට ඇවිදගෙන යනවා වගේ, නේද? පදික වේදිකාව අවසන් වෙනවා. ‘වෙයාර් ද සයිඩ්වෝක් එන්ඩ්ස්’ (Where the Sidewalk Ends) කියලා ප්‍රසිද්ධ ළමා කවි පොතක් තියෙනවා. මට අවශ්‍ය ඔබ යන්නට, ඒ පදික වේදිකාව අවසන් වන තැනටයි. ඒ දාරයෙන් එහාට අඩියක් තියන්න. බලන්න මොකද වෙන්නෙ කියලා. සිත නතර වේවි, මොකද මෙතැන ඒකට ආධිපත්‍යයක් නෑ. දැන් ඔබ බලනවා, එතැන යමක් තියෙනවාද? එතැන 'කවුරුහරි' කෙනෙක් ඉන්නවාද, එහෙම නැත්නම් ඒ 'කවුරුහරි' කියන්නෙ මුල ඉඳලම තිබුණු සිතුවිලි එකතුවක් විතරද?

දැන්, ඔබේ මනස, "හොඳයි, මෙතැන කිසිම දෙයක් නෑ" කියලා නිගමනය කරන්න පටන් ගන්න පුළුවන්, නේද? ඒක ශුන්‍යතාවාදයක් (nihilism) වගේ දේකට බිය වෙන්න පුළුවන්. ඒක තවත් සිතුවිල්ලක්. මෙතැන තියෙන්නෙ කිසිවක් නොවන දෙයකුත් නෙවෙයි. යමක් වන දෙයකුත් නෙවෙයි. සිතුවිලි නැතුව, ඒක ඒ දෙකෙන් එකක්වත් නෙවෙයි, නේද? ඔබ මෙතැන, තවමත් මෙතැන. මේ පිබිදුණු අත්දැකීම තියෙනවා, ඒක සහතිකයි. ඒක පවත්වාගෙන යන්න ඔබට සිතුවිල්ලක් අවශ්‍ය නෑ. ඒක හඳුනාගන්න ඔබට සිතුවිල්ලක් අවශ්‍ය නෑ. නමුත් ඔබට පුළුවන් සිතුවිල්ලක්, එහිම මූලයට ආපසු යොමු කරන ඊතලයක් විදිහට, නැත්නම් අඩුම තරමින්, ඒ සිතුවිල්ල ආපස්සට යොමු වෙනවා වගේ පේන දේට යොමු කරන ඊතලයක් විදිහට පාවිච්චි කරන්න, මොකද ඒක කියනවනෙ, "මට මේ කනස්සලුකම් තියෙනවා. මම ව්‍යාකූල වෙලා. මට අවබෝධයක් ලබන්න ඕනෙ. මට අවබෝධයක් ලැබුණාද කියලා විශ්වාස නෑ." හොඳයි. ආපසු හැරිලා බලන්න ඒක කතා කරන 'මම' කියන්නෙ මොකක්ද කියලා.

ඔබේ මනස නිහඬ වුණාම, එතැනම රැඳෙන්න. ඒ නිහඬතාවයේම ඉන්න. ඔබේ මනස චලනය කරන්න එපා. ඔබට ඔබේ මනස චලනය කරන්න අවශ්‍ය නැති බව නිරීක්ෂණය කරන්න. ඔබට සිතුවිල්ලක් නිපදවන්න අවශ්‍ය නැති බව නිරීක්ෂණය කරන්න. සිතුවිලි වලින් ඔබේ අත්දැකීම නිර්වචනය නොකර, ඔබට පූර්ණව පිබිදී ඉන්න පුළුවන් බව නිරීක්ෂණය කරන්න. හැම දෙයක්ම පූර්ණව පිබිදී ඇති බව නිරීක්ෂණය කරන්න. 'තමා' සහ 'අනෙකා', 'කේන්ද්‍රය' කියලා දේවල් ලේබල් කරන්නවත් අවශ්‍යතාවයක් නෑ. මේවා සිතුවිලි. ඒවා නැතිව, මේ දේ පමණයි.

ඉතාම පැහැදිලිව පණ ගහන, ඉතාම පැහැදිලිව පිබිදුණු. සිතුවිල්ලකින් එය තහවුරු කරගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක් නෑ, ඒ වගේම 'මම' හෝ 'මම මේකයි' හෝ 'මම ඒකයි' හෝ 'මට මේක ලැබුණා' හෝ 'මට ඒක ලැබුණා' හෝ 'මට මේක ලැබුණේ නෑ' හෝ 'මට ඒක ලැබුණේ නෑ' කියන සිතුවිල්ලක ගොඩබහින්නෙත් නැතුව. නේද? අපි ඒවා පැත්තකට විසිකරලා තියෙන්නෙ. අපි සිතුවිලි වලින් එහාට යනවා. අපි සිතුවිලි වලින් එහාට යනවා, ඊළඟට ව්‍යාකූලත්වයෙන් එහාට, ඊට පස්සෙ මේ දේ පමණයි. මාත් එක්ක මෙතැන රැඳෙන්න. මේ දේත් එක්ක මෙතැන රැඳෙන්න. ඔබේම පිබිදුණු බවත් එක්ක මෙතැන රැඳෙන්න. ඒකට සවන් දෙන්න. මේක තහවුරු කරන්න සිතුවිල්ලක් අවශ්‍ය නැති බව නැවත නැවතත් නිරීක්ෂණය කරන්න. මේක තහවුරු කරන්න ඔබට සිතුවිල්ලක් අවශ්‍යයි කියන එක විකාරයක්. ඒ තරමටම ඒක පැහැදිලියි.

Original Source (Video): 

Title: The Mind Stops Here

https://youtu.be/14d5xNHCeq0?si=RDo9K2G-9YO6tFws

වගකීම් සීමා කිරීම්

මෙම බ්ලොගයෙහි බෙදා හරින ලද පරිවර්තන, මුලින් ඉංග්‍රීසියෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද ධර්ම සාකච්ඡා/ලේඛන මත පදනම් වේ. මෙම ඉගැන්වීම් පුළුල් ප්‍රේක්ෂක පිරිසකට වඩාත් ප්‍රවේශ විය හැකි වන පරිදි, AI (ChatGPT සහ Gemini AI) ආධාරයෙන් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත.

මුල් සාකච්ඡාවල/ලේඛනවල අර්ථය සහ හරය සුරැකීමට සැලකිලිමත් වී ඇතත්, පරිවර්තනවල දෝෂ හෝ සාවද්‍යතා තිබිය හැකි බව කරුණාවෙන් සලකන්න. මෙම පරිවර්තන යහපත් අභිප්‍රායෙන් පිරිනමනු ලැබුවද, මුල් ඉගැන්වීම්වල ගැඹුර හෝ සියුම් බව සම්පූර්ණයෙන් ග්‍රහණය කර ගැනීමට ඒවාට නොහැකි විය හැකිය.

මෙම බ්ලොගය, මුල් කථිකයා විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද කිසියම් විශේෂිත පෞද්ගලික මතයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීමට හෝ අනුමත කිරීමට අපේක්ෂා නොකරයි. අන්තර්ගතය බෙදා හරිනු ලබන්නේ ධර්මය පිළිබඳ මෙනෙහි කිරීම සහ ගැඹුරු අවබෝධය දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් පමණි.