අවබෝධයට (Awakening) මොහොතකට පෙර පහළ වන සිතිවිල්ල | Angelo Dilullo
තියෙනවා. මම දකින විදියට මේක හරිම නිත්ය දෙයක්. මේ සිතිවිල්ල, එහෙමත් නැත්නම් මේ
විශ්වාසය මතු වෙනකොට, ඒක හරිම අවංක එකක් විදියටයි අපිට දැනෙන්නේ. ඔයා ඒක අත්විඳින
වෙලාවට, ඒක හුදෙක් සිතිවිල්ලක් විදියට විතරක් ඔයා දකින්නේ නැහැ. ඔයා ඒ සිතිවිල්ල
එක්ක අනන්ය වෙලා ඉන්නවා කියන්නත් පුළුවන්, ඒත් ඒක හරිම අවංක හැඟීමක් විදියටයි
දැනෙන්නේ.
ඒක කියන්න තියෙන වඩාත්ම අවංකම දේ විදියටයි දැනෙන්නේ. අනෙක ඒක හරිම සරල වීමත් ලොකු
කුතුහලයක් ඇති කරන දෙයක්. ඒකේ තියෙන්නේ වචන හතරයි. කොහොම හරි, මම හැමවෙලේම උත්සාහ
කරන්නේ මිනිස්සුන්ට ආපසු හැරිලා ඒ දිහා බලන්න උදව් කරන්නයි. ඒ කියන්නේ, ඔයාට යම්
සිතිවිල්ලක්, යම් දෘෂ්ටියක්, යම් විශ්වාසයක් තියෙනවා නම්, ඒ දෘෂ්ටිය මගින් තමයි
ඔයාගේ යථාර්ථය (reality), අවබෝධය (awakening), ජීවිතය, නැත්නම් ඔයා ගැනම තියෙන
දැක්ම සකස් කරන්නේ.
මම බලන්නේ කොහොම හරි ඒ කෙනාව ඒ දෘෂ්ටියෙන් පිටතට අරගෙන, ආපසු හැරිලා, තමන්ට හරිම
අවංකයි කියලා දැනෙන ඒ දැඩිව අල්ලාගත් විශ්වාසය එහෙමත් නැත්නම් සිතිවිල්ල දිහා
අපක්ෂපාතීව සැබෑ ලෙසම විමසා බලන්න පොළඹවන්නයි. ඒ වගේම ඇත්තටම මෙහෙම ප්රශ්න කරන්න
පටන් ගන්න එකයි: "ඇයි මට මේක මෙච්චර අවංකව දැනෙන්නේ? ඇයි මේක මට මෙච්චර සැබෑ ලෙස
දැනෙන්නේ? ඇයි මේක මට මෙච්චර සමීපව දැනෙන්නේ?" ඉතින්, මේ විදියට අවබෝධය (awakening)
වෙත ළඟා වෙනකොට අපි කරන්නේ 'මම' ලෙස දැනෙන ඒ ස්වභාවය පරීක්ෂා කිරීම සහ අපි තවදුරටත්
ළඟින් පරීක්ෂා කරලා බැලුවොත්, ඒක මොකක්ද කියන දේ ගැන අපි මෙතෙක් දරා සිටි අදහස
නිවැරදිද කියලා බලන එකයි.
ඉතින් මිනිස්සුන්ට වැටහෙන්න පටන් ගන්නවා, ඔවුන් ඒක ප්රමාණවත් තරම් ළඟින් නැත්නම්
නිවැරදි විදියට පරීක්ෂා කළොත්, මේ එක සිතිවිල්ලක්, එක සංඥාවක් (perception) හරහා
අපි අප ගැනම තේරුම් අරන් තිබ්බ විදිය නිවැරදි නැහැ කියලා. ඒ සංඥාව එහෙමත් නැත්නම්
සිතිවිල්ල සරලව කිව්වොත් මෙන්න මේකයි: "මම අවදි වී නැත (I am not awake)." දැන් මේක
අහද්දි විහිළුවක් වගේ හිතෙන්න පුළුවන්, නේද? ඒක හරියට, "ඉතින්, මම අවදි වෙලා නැහැ
කියන නිරීක්ෂණය මත පදනම් වෙච්ච නිගමනයක්නේ ඒක" වගේ හිතෙන්න පුළුවන්.
නේද? සම්මත මනස ඒ ගැන හිතන්නේ අන්න ඒ විදියටයි. ඉතින් ඒ පරිවර්තනය (shift)
අත්නොවිඳපු කෙනෙකුට මම මේක කියන එක හරිම අරුමපුදුම දෙයක් වගේ හැඟෙන්න පුළුවන්. ඒත්
ඒ අත්දැකීම ලැබූ කෙනෙකුට තේරෙනවා ඒ විශ්වාසය තුළ සිරවීම ඇත්තටම කොයි වගේද කියලා.
නේද? "මම අවදි වී නැත" කියන දේ හරිම අවංක ලෙස දැනෙනවා. ඒක හරියට යම් අඩුවක්,
නැත්නම් "මම තාම මේ ක්රියාවලිය සම්පූර්ණ කරලා නැහැ" වගේ දෙයක් පිළිගැනීමක් වගේ
දැනෙනවා.
"මම තාම ඒක තේරුම් අරන් නැහැ." "මම තාම ඒක තේරුම් ගන්න උත්සාහ කරනවා විතරයි," "මම
ලඟින් ඉන්නවා වගේ දැනෙනවා, ඒත් මම තාම එතනට ඇවිත් නැහැ" කියන මුළු යාන්ත්රණයම—ඒ දේ
කියද්දි එන යටහත් පහත්කම, ඒක අවංකයි කියන හැඟීම, ඒක සැබෑ දෙයක් වගේ දැනෙන එක,
නේද?—මේ හැම දෙයක්ම සිතිවිලි ගොඩක්, විශ්වාසයන් රාශියක්, විශ්වාසයන්ගේ එකතුවක්
විතරයි.
ඔයා ආපසු හැරිලා ක්රම දෙකෙන් එකකට, නැත්නම් ක්රම දෙකටම ඒ ගැන ඇත්තටම පරීක්ෂා කරලා
බැලුවොත්: එක ක්රමයක් තමයි ආපසු හැරිලා බලන එක, ඒක ඇත්තටම කාටද අදාළ වෙන්නේ කියලා
නේද? අර "මම අවදි වී නැත" කියන එක වටා තියෙන මුළු විශ්වාසයන් ගොඩටම. ඔයා ඒක ඇත්තටම
විශ්වාස කරනවා නම්, කමක් නැහැ. ඒත් ඒක ඇත්තටම කාටද අදාළ වෙන්නේ, නැත්නම් ඒක විශ්වාස
කරන එක්කෙනා කොහෙද ඉන්නේ කියලා ළඟින් පරීක්ෂා කරලා බලන්නේ නැත්තේ ඇයි?
ඒක විශ්වාස කරන එක්කෙනා කොහෙද ඉන්නේ? ඔයාට ඔහුව සොයාගන්න පුළුවන්ද? ඒක ඇත්තටම
සිතිවිල්ලක්ද? "ඔයාට ඒක සොයාගන්න පුළුවන්ද?" කියන එකටත් වඩා වැදගත් දේ තමයි:
සිතිවිල්ලෙන් පිටතදී ඔයාට ඒක සොයාගන්න පුළුවන්ද? "මම අවදි වී නැත" කියන මේ යැයි
හැඟෙන සත්යතාව සිතිවිල්ලෙන් පිටතදී ඔයාට කොහේ හරි සොයාගන්න පුළුවන්ද? ඉතින්, ආපසු
හැරෙනවා කියන එකෙන් මම අදහස් කළේ අන්න ඒකයි. ඔයාට පුළුවන් නම් තමන්ගෙන් පිටතට ඇවිත්
ආපසු හැරිලා බලන්න, "ඕ, 'මම අවදි වෙලා නැහැ' කියලා කියන සිතිවිල්ලක් මෙතන තියෙනවා
නේද" කියලා.
ඉතින්, ඒක ඇත්තටම කාටද අදාළ වෙන්නේ? නැත්නම් ඒකෙන් අදහස් කරන්නේ මොකක්ද? ඒ
සිතිවිල්ල ආපසු යොමු වෙන්නේ කොතැනටද? ඒ සිතිවිල්ල ඇති වුණේ කාටද? එතකොට ඔයාට දකින්න
ලැබෙයි "මම" කියලා තවත් සිතිවිල්ලක් මතු වෙනවා. ඔයාට ඒ ප්රශ්නයම ආයෙත් අහන්න
පුළුවන්: ඉතින්, ඒ සිතිවිල්ල ඇති වුණේ කාටද? ඒ සිතිවිල්ලෙන් ආපසු යොමු කරන්නේ
කුමක්ද? මොකද ඒ සිතිවිල්ල මතු වෙන්න කලින්—එනම් "මම" කියන සිතිවිල්ල—නැත්නම් "මම
අවදි වෙලා නැහැ" කියන සිතිවිල්ල මතු වෙන්න කලින්, මෙතන හොඳටම අවදි වුණු යමක් තිබුණේ
නැද්ද? මෙතන සම්පූර්ණයෙන්ම සිහියෙන් යුත් යමක් තිබුණේ නැද්ද? සැබවින්ම තිබුණා.
ඉතින් එතකොට මෙන්න මේ ප්රශ්නය මතුවෙනවා: මෙතන අවදියෙන් තියෙන, සිහියෙන් තියෙන යම්
දෙයක් මොහොතකට එක සිතිවිල්ලක් වටා රොක් වෙන්න, ඒක කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න,
නැත්නම් ඒකෙන් පිරී යන්න පුළුවන් නම්, නමුත් ඊළඟ මොහොතේ ඒ සිතිවිල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම
අතහැරලා දාන්න පුළුවන් නම්, ඒ සිතිවිල්ලේ තියෙන සත්යතාව ගැන ඒකෙන් කියවෙන්නේ
මොකක්ද? මේ "අවදි වී නොමැති බව" කියන්නේ ඇත්තටම මොකක් ගැනද? ඒකෙන් කියවෙන්නේ ඒ
සිතිවිල්ලට පෙර, සිතිවිල්ල පවතින අතරතුර සහ පසුවත් හැමවිටම මෙතන තියෙන විශාල
විවෘතභාවය (wide openness) ගැනද? ඒකේ තේරුමක් නැහැ නේද? ඒ විශාල විවෘතභාවය—ඒක
අවදියෙන්ද තියෙන්නේ? ඒක අවදියෙන් නෙවෙයිද තියෙන්නේ? ඒක කොළ පාටද, කහ පාටද, නිල්
පාටද, තැඹිලි පාටද, ලොකුද, පොඩිද? නේද? ඒ කිසිම දෙයක තේරුමක් නැහැ. ඉතින්, මොකක්ද
මේ "අවදි වී නොමැති බව"? ඒකෙන් අදහස් කරන්නේ මොකක්ද? හරි නේද? අන්න ඒක එක කොටසක්.
අනික් කොටස තමයි ඒ සිතිවිල්ලටම යම් විදියේ ප්රතික්රියාවක් ඇති වෙනවාද කියලා
නිරීක්ෂණය කරන එක. නේද? "මම අවදි වී නැත" කියලා සිතිවිල්ලක් එනකොට, අපිට ඒකට යම්
විදියේ ප්රතික්රියාවක් දැනෙනවාද, හරියට පසුබැසීමක් (recoil) වගේ? ගැටීමක්
(aversion)? නේද? ඒකෙන් අපේ "මදි" කියන හැඟීම, නැත්නම් ලැජ්ජාව පිළිබඳ හැඟීම,
එහෙමත් නැත්නම් අඩුවක් පිළිබඳ හැඟීම මතු වෙනවාද? නේද? ඒක වෙනත් විදියේ සිතිවිලි
ව්යුහයන්ට සහ භාවමය ව්යුහයන්ට පවා සම්බන්ධ වෙනවාද? එහෙම වෙනවා නම්, ඒකත් කමක්
නැහැ. ඒක සිද්ධ වෙනවා කියලා නිරීක්ෂණය කරන්න විතරක්. ඒකෙන් මිදෙන්න/පසුබහින්න
උත්සාහ කරන යමක් තියෙනවා කියලා නිරීක්ෂණය කරන්න. ඔයා ඒ කොටස නිරීක්ෂණය කළොත්, ඔයාට
පුළුවන් ඒක සංසිඳුවා ගන්න. සංසිඳුවා ගන්නවා කියන්නේ මෙන්න මේක තේරුම් ගන්න එක
විතරයි: "ඕ, ඇත්තටම කිසිම දෙයකට තද කරන දෙයක් මෙතන නැහැනේ."
මෙතන තියෙන්නේ එක සිතිවිල්ලක්, ඊළඟට තවත් සිතිවිල්ලක්, සහ වින්දනයක් (sensation)
විතරයි. ඇත්තටම මෙතන පසුබහින්නේ මොකක්ද? ඇත්තටම කිසිම දෙයකින් කිසිම දෙයක්
පසුබහිනවාද? නැත්නම් මේ සිතිවිලි නිකම්ම මතු වෙනවා විතරද? ඉතින්, මම මේ විදියට කතා
කරද්දි, මම ඔයාව නිශ්චිත නිගමනයකට අරන් යන්න උත්සාහ කරන්නේ නැති බවත් පෙන්වා දෙන්න
ඕනේ. මේ ගැන හිතන්නේ කොහොමද කියලා ඔයාට පෙන්වන්න මම උත්සාහ කරන්නේ නැහැ.
මම කරන්නේ මොකක්ද කියලා ඔයාට තේරෙනවා නම්, ඔයාට දිගටම විමසා බලන්න (inquire)
පුළුවන් විදියේ ක්රමයක් මම මේ පෙන්වන්නේ. ඒක හරිම ජීවමාන දෙයක්. මේ විදියට ප්රශ්න
කිරීම හරහා ඔයාට යොදවන්න පුළුවන් ජීවමාන කුතුහලයක් ඒක—දෘෂ්ටිකෝණය වෙනස් කරන්න
උත්සාහ කරමින්, හැම පැත්තෙන්ම මේ විශ්වාසයන් ගැන සැබවින්ම ප්රශ්න කරමින් බලන එක:
"මම අවදි වී නැත" කියන මේ විශ්වාසයට යම් හෝ සත්යතාවක් (truth value) තියෙනවාද?
සත්යතාව (truth value) කියන්නේ ඒක සත්ය හෝ අසත්ය වීමේ හැකියාවක් තියෙනවා කියන
එකයි. සත්යතාව කියන්නේ අන්න ඒකටයි.
ඒකට යම් සත්යතාවක් තියෙනවාද? ඇයි එහෙම තියෙන්න ඕනේ? ඒක වෙනත් ඕනෑම සිතිවිල්ලකට වඩා
වෙනස්ද? නැවතත් වඩාත්ම වැදගත් දේ තමයි, ඒක කාටද අදාළ වෙන්නේ? ඒ සිතිවිල්ල ආපසු යොමු
වෙන්නේ කාටද? ඒ සිතිවිල්ලෙන් යටහත් පහත් බවක් දැනෙන්නේ කාටද? ඒ සිතිවිල්ල එක්ක
අනන්යතාවක් දැනෙන්නේ කාටද? ඒ සිතිවිල්ල නිවැරදියි නැත්නම් සත්යයි කියලා දැනෙන්නේ
කාටද? කාට හරි එහෙම දැනෙනවාද? එහෙම දැනෙන කෙනෙක්ව සොයාගන්න ඔයාට පුළුවන්ද? නැත්නම්
ඒ සිතිවිල්ලට අනවශ්ය අවධානයක් යොමු වුණාම සහ සමහර විට ඒකට ප්රතික්රියාවක් ඇති
වුණාම, හදිසියේම ඒක නිකම්ම සිතිවිල්ලකට වඩා සැබෑ දෙයක් වගේ දැනෙන්න පටන් ගන්නවා
විතරද?
සිද්ධ වෙන්නේ එච්චරද? සිද්ධ වෙන්නේ එච්චරම විතරක් වෙන්න පුළුවන්ද? ඉතින් "මම අවදි
වී නැත" කියන එක, "මම අවදි වී සිටිමි" කියන එකට වඩා සත්යයක් නෙවෙයි. ඒක "මම
පෙන්ගුයින් කෙනෙක් (penguin)" නැත්නම් "ලෙප්රකොන් කෙනෙක් (leprechaun)" කියන එකට
වඩා සත්යයක් නෙවෙයි. මේවා සිතිවිලි විතරයි. සිතිවිලි හැර වෙන මුකුත් නෙවෙයි. ඉතින්
ඇන්ජෙලෝ (Angelo) අවබෝධය (awakening) ගැන කතා කරනවා ඔයාට ඇහෙද්දි, එයා කතා කරන්නේ
සිතිවිලි ගැන නෙවෙයි, නේද? මම කවදාවත් සිතිවිලි ගැන කතා කරන්නේ නැහැ.
අවබෝධය (awakening) ගැන කියනවා නම්, මම කතා කරන්නේ දැකීම ගැන—අපි සිතිවිලි එක්ක
අනන්ය වීම, සිතිවිලි වලට ප්රතික්රියා කිරීම, සිතිවිලි විශ්වාස කිරීම, සහ "මම
අවදි වෙලා නැහැ" වගේ සමහර සිතිවිලි සත්යයි කියලා හැඟීම නතර කළාම නිරායාසයෙන්ම
එළිදරව් වන දේ ගැනයි මම කතා කරන්නේ. ඉතින්, අවසාන බාධකය වන "මම අවදි වී නැත", අන්න
ඒ "මම අවදි වී නැත" කියන අදහස, ඒ සැකය පිළිබඳ හැඟීම, සිතිවිල්ලක් විතරක්ම වෙන්න
බැරිද?
ඇත්තටම එහෙම අවසාන බාධකයක් නැහැ. කිසිම බාධකයක් ඇත්තෙම නැහැ. ඒක ටිකක් පිස්සු වගේ
තමයි, ඒත් ඒක සත්යයක්, නේද? ඉතින් සැකය—සැකය පිළිබඳ හැඟීම—කියන්නේ ඇත්තටම "මම අවදි
වෙලා නැහැ" කියන සිතිවිල්ල, අඩුවක් පිළිබඳ හැඟීම එක්ක, නැත්නම් "ඒ සිතිවිල්ල මම
ගැනයි" කියන හැඟීම, නැත්නම් "ඒ සිතිවිල්ල මම ගැන සත්යයක්" කියන හැඟීම එක්ක එකතු
වෙච්ච සංකීර්ණ අත්දැකීමක් විතරයි.
ඒකත් ඇත්තටම තවත් සිතිවිල්ලක්, ඒත් "මේක සත්යයි. මේක මම ගැනයි" කියන ඒ සිතිවිල්ලට
ගැළපෙන විදියේ හැඟීමක් අපිට එන්න පුළුවන්. නේද? ඔයා දැන්ම ඒ "මම" කියන හැඟීම ඇතුළටම
කිමිදුනොත් මොකද වෙන්නේ? ඒ හැඟීමට. අදහස්, ලේබල් කිරීම්, "මම අවදි වෙලා", "මම අවදි
වෙලා නැහැ" කියන ඒ හැමදේම අතහැරලා දාන්න.
ඒ හැම දෙයක්ම. හැම ලේබලයක්ම අතහැරලා, දැනටමත් එතන ඉඳගෙන, ඒ දේ බවට පත්වෙමින්, මේ
මොහොතේ ඔයා වෙලා ඉන්න එක කොයි වගේද කියන හැඟීමටම කිමිදුනොත් මොකද වෙන්නේ?
සම්පූර්ණයෙන්ම අතහරින්න. ඔයාට ඒක කරන්න පුළුවන්. උත්සාහ කරලා බලන්න. ඒකත් එක්ක
ඉන්න. ඒ සිතිවිලි අල්ලාගන්න යන්න එපා.
Original Source (Video):
Title: The Thought That Appears Just Before Awakening
https://youtu.be/fd3Cv7My0B4?si=QgMVaFFeIfyxHtq1
වගකීම් සීමා කිරීම්
මෙම බ්ලොගයෙහි බෙදා හරින ලද පරිවර්තන, මුලින් ඉංග්රීසියෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද ධර්ම සාකච්ඡා/ලේඛන මත පදනම් වේ. මෙම ඉගැන්වීම් පුළුල් ප්රේක්ෂක පිරිසකට වඩාත් ප්රවේශ විය හැකි වන පරිදි, AI (ChatGPT සහ Gemini AI) ආධාරයෙන් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත.
මුල් සාකච්ඡාවල/ලේඛනවල අර්ථය සහ හරය සුරැකීමට සැලකිලිමත් වී ඇතත්, පරිවර්තනවල දෝෂ හෝ සාවද්යතා තිබිය හැකි බව කරුණාවෙන් සලකන්න. මෙම පරිවර්තන යහපත් අභිප්රායෙන් පිරිනමනු ලැබුවද, මුල් ඉගැන්වීම්වල ගැඹුර හෝ සියුම් බව සම්පූර්ණයෙන් ග්රහණය කර ගැනීමට ඒවාට නොහැකි විය හැකිය.
මෙම බ්ලොගය, මුල් කථිකයා විසින් ප්රකාශ කරන ලද කිසියම් විශේෂිත පෞද්ගලික මතයක් ප්රවර්ධනය කිරීමට හෝ අනුමත කිරීමට අපේක්ෂා නොකරයි. අන්තර්ගතය බෙදා හරිනු ලබන්නේ ධර්මය පිළිබඳ මෙනෙහි කිරීම සහ ගැඹුරු අවබෝධය දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් පමණි.
.jpg)


Comments
Post a Comment